درج نظر
مطالعه: 6 دقیقه
نقد فیلم مست عشق

نقد فیلم مست عشق

نقد فیلم مست عشق به کارگردانی حسن فتحی و بازی بازیگران معروف ایران و ترکیه را در این پست آسمونی ببینید.

گفتمش در دل و جانی تو بگو من چه کنم؟
گفت نبض ضربانی، تو بگو من چه کنم؟

منتقد: محمد حسین صفری
اردیبهشت ۱۴۰۳

فیلم “ مست عشق “ به کارگردانی حسن فتحی را، از چند منظر هنری، ادبی، عرفانی و حتی نقد اسطوره ای می توانیم تحلیل و تفسیر کنیم، داستان فیلم را نیز می توان از منظر ادبی و ویژگی های منحصر به تاریخ ادبیات ایران بررسی و تفسیر کرد.

از فراق شمس دین افتاده ام در تنگنا
او مسیح روزگار و درد چشمم بی دوا

شهاب حسینی در مست عشق

اثر سینمایی مست عشق محصول مشترک ایران و ترکیه که فراز و نشیب زیادی را نیز تا به اکران پشت سر گذاشت نمی تواند کار قابل توجهی در کارنامه ی حسن فتحی به لحاظ کارگردانی بوده باشد فیلمنامه ای که فرهاد توحیدی با کمک حسن فتحی نوشته اند از منظر اقتباس قابل توجه و محل گفت ‌و گو است اما از نظر اصول و قواعد درام و ساختار فیلمنامه نویسی از بسیاری جهات قابل تامل می نماید که بایستی با تحلیل محتوا به مواردی که جای تامل بیشتری دارد بپردازیم.

قصه بیشتر متکی به یک حس ادبی ست، که حتی این احساس ادبی در فضای فیلم هم چندان زیبا ‌‌و چشم نواز متجلی نمی شود
پایان بندی فیلم مست عشق از منظر احساسی و کارگردانی خوشایند است حتی می توان آن را پایان باشکوهی برای این فیلم در نظر گرفت.

به نظر می رسد فیلم مست عشق نه از نظر فیلمنامه، نه از نظر کارگردانی و نه از نظر بازیگری، استانداردهای لازم را برای یک اثر سینمایی که متاثر از ادبیات مهم ایران و متکی به دو شخصیت برجسته ی ادبی و عرفانی تاریخ ادبیات ماست یعنی «شمس تبریزی و مولانا »، متاسفانه ندارد. شخصیت هایی که دست مایه ی بسیار خوبی به لحاظ محتوا و روایت و عناصر شخصیت پردازی در اختیار نویسنده قرار می دهند

تو نه چنانی که منم من نه چنانی که تویی
تو نه بر آنی که منم من نه بر آنم که تویی

طراحی صحنه و لباس مناسب است و به فضاسازی و باورپذیری آن برای جلب نظر مخاطب تا حدی کمک می کند اما این به تنهایی کافی نیست.

موسیقی متن فیلم گوش نواز و بسیار فراتر از خود فیلم است اگر موسیقی متن ساخته شده را از فیلم حذف کنیم فیلم مست عشق برای همراه ساختن مخاطب با مشکل بزرگی روبرو خواهد بود.

پارسا پیروزفر در مست عشق

اساسا در بخش بازیگری فارغ از بازی قابل توجه بازیگر ترکیه ای در نقش اسکندر، دو بازیگر برجسته و محترم سینمای ایران یعنی شهاب حسینی و پارسا پیروزفر نتوانسته اند حضور تاثیرگذار و بدیع یا شگفت انگیزی در فیلم داشته باشند.

گاه حالت های عرفانی شهاب حسینی به کاریکاتوری از تصاویری دم دستی می رسد که ما از شمس تبریزی در ذهنمان ساخته ایم او تلاش می کند راحت بازی کند اما ویژگی های عارفانه، سنگینی این شخصیت ، کمال رفتاری و گفتاری این کاراکتر نه در بازی و نه با کمک جلوه های بصری در نیامده و جلوه ی بیرونی پیدا نمی کند.

شهاب حسینی را نمی توان در قالب کاراکتر شمس تبریزی در حد کمال، دانش و جلالی که باید داشته باشد به راحتی پذیرفت .
پارسا فیروز فر نیز حضور برجسته ‌و ممتازی به لحاظ بداعت در نقش ندارد هر دو بازیگر بویژه پیروزفر در خوانش شعرهای این دو شاعر بزرگ، چندان جذاب و قوی ظهور نمی کنند، برای طراحی شخصیت هایی از ایندست، بایستی بازیگری حضور پیدا می کرد که هم به لحاظ سن و سال و هم صدا و خوانش ادبی اشعار و بسیاری از عناصر دیگر برجستگی های قابل توجهی داشته باشند اما متاسفانه در بستر هنری فیلم این اتفاق نمی افتد اگر چه برای مخاطب تینیجر امروزی شاید از جهاتی جذاب بوده باشد؛ مثلا برای خاطر تماشای تصویری که در ذهنش از این دو شخصیت برجسته ندارد یا مطالعاتی که در این حوزه نداشته است به دیدن فیلم در یک جا بنشیند. اتفاقا من فیلم را در سینمای شماره ده ایرانمال همراه با دو نوجوان امروزی که از نزدیکان من و سماع گر بسیار متبحری هستند به تماشا نشستم، بارها در لحظات مختلفی از فیلم، حواسم را به دو نوجوان همراهم معطوف کردم تا واکنش آنها را بسنجم، از شوخی ها و گفتگوی آن دو عزیز متوجه شدم چندان با قصه و فضای فیلم ارتباط برقرار نکرده اند از اینرو می شود گفت فیلم مست عشق شاید برای نسل خاصی از مخاطبان آن هم به لحاظ محتوا، جذاب بوده باشد نسلی که بیشتر با اشعار و حال و هوای عرفانی حضرت شمس و حضرت مولانا ‌دمخور است.

حسام منظور در مست عشق


ماییم که از باده ی بی جام خوشیم
هر صبح منوریم و هر شام خوشیم
گویند سرانجام ندارید شما
ماییم که بی هیچ سرانجام خوشیم

از نظر کارگردانی نیز اتفاق خاصی در فرم و ساختار فیلم و وجوه کارگردانی و هنری اثر به لحاظ تاریخی به چشم نمی خورد حتی فیلم در بسیاری از صحنه ها ویژگی های سینمایی خود را از دست داده و به فرم تلویزیونی نزدیک می شود.

تدوین فیلم مست عشق در بسیاری از صحنه ها آزار دهنده عمل می کند روایت غیرخطی، بر هم ریختن صحنه ها، زمان روایت و همچنین استفاده از صداهای خارج از قاب به فرم اثر نه تنها کمکی نمی کند بلکه همراهی مخاطب را از فیلم و روایت اصلی آن می‌گیرد. چنین فیلمی یا چنین داستانی با چنین شخصیت هایی قطعا یک تدوین ساده و سر راست تری را طلب می کند تا احساس فیلم و فضای عرفانی شخصیت ها بیشتر جلوه گری نماید.

هانده ارچل در مست عشق

اینکه فیلم در کشور ترکیه تولید شده است و از بازیگران ترکیه ای در فیلم بهره می برد جای تامل بسیار دارد نه مولانا به زبان ترکی شعر می سراید نه شمس تبریزی، دو بازیگر ایرانی در فیلم، به زبان فارسی (پارسی) سخن می گویند و اشعار فارسی می خوانند اما بازیگران ترکیه ای بایستی به زبان خودشان سخن بگویند و در بسیاری از موقعیت ها بایستی اشعار مولانا را در پاسخ بسیاری از صحبت هایشان بشنوند و بپذیرند و درک کنند و همراهی نمایند و اتفاقا واکنش نشان بدهند.

این تناقض آشکار و این ترکیب نامتجانس، ذهن مرا در جایگاه مخاطب بسیار درگیر و آشفته ساخته است حتی فضای تکرار شونده‌ی قونیه و شناخت ضمنی ما از آنچه در تاریخ موجود است کمکی به باورپذیری صحنه ها، برخورد و گفت و گوی آدم ها نمی کند بخش زیادی از فیلم در فضاهای بسته گرفته شده است که می توانست در ایران و با حضور کامل بازیگران ایرانی در یک دکور مشخص شکل بگیرد و به انسجام، یکدستی فرهنگی و باورپذیری بیشتری بیانجامد.

کدام دانه فرو رفت در زمین که نرست
چرا به دانه انسانت این گمان باشد

ابراهیم چلیکول در نقش اسکندر

فیلم در بخش روایت، دوپاره پیش می رود پاره ای از فیلم به رابطه ی مولانا و شمس می پردازد و پاره ی دیگری از فیلم به شخصیت اسکندر ، ایاز و مریم اختصاص دارد و اتفاقا بخش های جذاب و سینمایی اثر مربوط به کاراکتر اسکندر، ایاز و مریم می شود اما ‌در بخش های مربوط به شخصیت های شمس تبریزی و مولانا نه قصه، نه روایت، نه خرده داستان ها و نه گفتگوها ، هیچکدام به عناصر سینمایی اثر، کمال و جلوه ای نمی بخشند و این بخش ها به یک فرم تله تئاتری یا تلویزیونی بسیار نزدیک می شود. لازم به یادآوری است که اصطلاح تلویزیونی در این بخش نبایستی منفی تلقی شود صرفا به جهت آشنایی ذهن مخاطب از تعاریف فرم و ساختار از این اصطلاح بهره گرفته می شود.

فیلم مست عشق اگر در ایران تولید می شد به مراتب در بسیاری از موارد بهتر از آنچه که در حال حاضر در کلیت فیلم موجود است شکل می گرفت و قطعا فیلم دوست داشتنی تر و ماندگار تری از هر نظر می شد.
ما در قبال ادبیات ایران و شخصیت های برجسته ادبی تکلیف یا وظیفه سنگینی داریم بایستی در مواجهه با شخصیت های برجسته ای همچون شمس تبریزی و حضرت مولانا با احتیاط بیشتر و تحقیقات گسترده تر یا عمیق تری عمل نموده ‌و حرکت نماییم تا به گستره ی وسیع و پرفروغ ادبیات ایران ثمره ی بیشتری ببخشیم و در معرفی و شناخت درست چنین شخصیت هایی برای نسل پیش رو ، آگاهانه تر و قدرتمندانه تر پیش برویم.

زاهد بودم، ترانه گویم کردی
سر حلقه ی بزم و باده جویم کردی
سجاده نشین با وقاری بودم
بازیچه‌ی کودکان کویم کردی

منتقد: محمد حسین صفری
اردیبهشت ۱۴۰۳

: برای دریافت مشاوره درباره نقد فیلم مست عشق فرم زیر را تکمیل کنید

هزینه مشاوره ۶۰ هزار تومان می باشد

پاسخ مشاوره شما ظرف 1 روز کاری در پنل شما درج می شود و پیامک دریافت می کنید

ارزیابی مهاجرت
نظر خود را درباره «نقد فیلم مست عشق» در کادر زیر بنویسید :
لطفا شرایط و ضوابط استفاده از سایت آسمونی را مطالعه نمایید

دسته بندی های وب سایت آسمونی

آسمونی شامل بخش های متنوعی است که هر کدام از آنها شامل دنیایی از مقالات و اطلاعات کاربردی می باشند، شما با ورود به هر کدام از دسته بندی های مجله اینترنتی آسمونی می توانید به زیردسته های موجود در آن دسترسی پیدا کنید، برای مثال در دسته فیلم و سینما؛ گزینه هایی مثل نقد فیلم، معرفی فیلم ایرانی، فیلم بین الملل، انیمیشن و کارتون و چندین بخش دیگر قرار دارد، یا بخش سلامت وب سایت شامل بخش هایی همچون روانشناسی، طب سنتی، نکات تغذیه و تناسب اندام می باشد.