زمان مطالعه: 4 دقیقه
معرفی سوره الانسان

معرفی سوره الانسان

سوره انسان هفتادوششمين سوره در چينش كنونى قرآنبه شمار می آید...

انسان

 

كلمۀ انسان شصت‌وپنج بار در قرآن مجيد به كار رفته است، با مراجعه به موارد آن معلوم می‌شود كه از آن جسد ظاهرى و صورت ظاهرى مراد نيست چنانكه در بشر مراد است، بلكه باطن و نهاد و استعداد و انسانيت و عواطف او در نظر است.

 

مفهوم کلی سوره

 

يادآورى رستاخيز؛

بهشت و نعمت هاى آن ؛

سرمشق ايثار (نذر امام على عليه‌السلام و خانواده اش).

 

اسامی سوره

 

سوره انسان، سوره دهر، سوره هل أتی، سوره ابرار ، سوره امشاج.

 

علت نام‌گذاری

 

«سوره انسان»؛ به جهت ذکر نام انسان در آیۀ اول و بیان اینکه خداوند متعال انسان را از عدم خلق نموده است.

«سوره دهر»؛ به خاطر وجود واژۀ دهر در آیۀ اول سوره به این نام مشهور شده است.

«سوره هل أتی»؛ به سبب شروع سوره با این عبارت به این نام مشهور گشته است. روایات هم بیشتر از نام هل اتی برای این سوره استفاده نموده‌اند.

«سوره ابرار»؛ به جهت آنکه خداوند در این سوره صحبت از ابرار و نعمت های خداوند بر آنان نموده است به این اسم مشهور شده است.

«سوره امشاج»؛ به خاطر وجود این لفظ در آیۀ دوم این سوره می‌باشد. این لفظ در هیچ جای دیگر قرآن وجود ندارد.

 

تعداد آیات

 

سوره انسان سى‌ويك آيه دارد.

 

تعداد کلمات

 

سوره انسان دويست‌وچهل كلمه دارد. (لازم به ذکر است اقوال در تعداد کلمات سوره های قرآن مختلف است)

 

تعداد حروف

 

سوره انسان هزارچهارصد و پنجاه‌ حرف دارد . (لازم به ذکر است اقوال در تعداد حروف سوره های قرآن مختلف است)

 

اهداف و آموزه ها

 

اساسى ترين هدف هاى سوره انسان عبارت اند از:

1. يادآورى رستاخيز و عذاب ها و نعمت هاى فراوان آن؛

2. ارائۀ يك برنامۀ خودسازى همراه با ايثار و عبادت.

 

محتوا و موضوعات

 

محتوای سوره انسان را مى توان به پنج بخش تقسيم كرد:

در بخش اول از آفرينش انسان و خلقت او از نطفه امشاج (مختلط) و سپس هدايت و آزادى اراده او سخن مى گويد.

در بخش دوم سخن از پاداش ابرار و نيكان است كه شأن نزول خاصى در مورد اهل بيت عليهم‌السلام دارد كه به آن اشاره خواهد شد.

در بخش سوم دلائل استحقاق اين پاداشها را در جمله هايى كوتاه و مؤثر بازگو مى كند.

در بخش چهارم به اهميت قرآن، و طريق اجراى احكام آن، و راه پرفراز و نشيب خودسازى اشاره شده.

در بخش پنجم سخن از حاكميت مشيت الهى (در عين مختار بودن انسان) به ميان آمده است.

 

فضائل، خواص و ثواب قرائت

 

ابى‌بن‌كعب از پيامبر صلى‌الله‌عليه‌و‌آله روايت نموده كه فرمود: «هر كس سوره هل اتى را قرائت كند پاداش او بر خداوند بهشت و حرير است».

حضرت امام محمد باقر عليه‌السلام فرمود: «هر كس در هر نماز صبح (روز پنجشنبه) يا در صبح پنجشنبه سوره هل اتى را قرائت كند خداوند صد تا حورالعين باكره (دست نخورده) و چهار هزار حورالعين (دست خورده) به او تزويج نموده و با حضرت محمد رسول اللَّه صلى‌الله‌عليه‌و‌آله بوده باشد».

 

محل نزول

 

سوره انسان در مكّه نازل شده مفسّرين اختلاف كرده اند بعضى گفته اند تمام آن مكّى و مجاهد و قتاده گفته اند. تمام آن مدنى حسن و عكرمه و كلبى گفته اند مدنى است مگر آيه (وَ لا تُطِعْ مِنْهُمْ آثِماً أَوْ كَفُوراً) كه آن مكيّست.

و برخى گفته اند: كه از آيه (إِنَّا نَحْنُ نَزَّلْنا عَلَيْكَ الْقُرْآنَ تَنْزِيلًا) تا آخر سوره مكّى كه 8- آيه است و از اوّل سوره تا آيه مذكور كه بيست و دو آيه است مدنى است.

 

زمان نزول

 

تاريخ نزول سوره انسان ما بين صلح حديبيه و جنگ تبوك است و بعد از سوره الرحمن نازل شده است.

 

فضای نزول

 

سوره انسان در شهر مدینه و در جریان بیماری امام حسن و امام حسین علیهماالسلام نازل شده است، زیرا که پيامبر صلى‌الله‌عليه‌و‌آله سفارش كردند كه على عليه‌السلام نذرى براى شفاى آنان بنمايد و امام على عليه‌السلام و حضرت فاطمه عليها السلام و فضّه خادم آنان (و طبق برخى احاديث حسن و حسين عليهماالسلام) نذر كردند كه پس از شفا سه روز روزه بگيرند. پس از شفاى آن دو عزيز، همۀ خانواده روزه گرفتند و امام على عليه‌السلام مقدارى جو قرض كردند و نان پختند، ولى در هنگام افطار نيازمندى بر در خانه آمد و غذا خواست و آنان ثلث غذاى خود را به او دادند، سپس يتيمى آمد و ثلث ديگر را به او دادند و بعد از آن اسيرى آمد و ثلث آخر غذاى خود را به او دادند. پيامبر صلى‌الله‌عليه‌و‌آله از اين جريان مطلع شدند و به خانه فاطمه عليهاالسلام آمدند و در اين هنگام سوره انسان (يا هجده آيۀ آن) نازل شد.

 

ترتیب در مصحف

 

سوره انسان هفتادوششمين سوره در چينش كنونى قرآنبه شمار می آید.

 

ترتیب بر اساس نزول

 

سوره انسان نودوهشتمين سوره در ترتيب نزول می باشد و بعد از سوره الرحمن نازل شده است. (لازم به ذکر است اقوال در ترتیب نزول سوره های قرآن مختلف است)

 

ارتباط با سوره قبلی

 

چون خداوند سبحان سوره قيامت را پايان داد به اينكه دليل بر صحت بعث روز قيامت، آفرينش و پيدايش انسانيت از نطفه می‌باشد سوره انسان را هم مانند آن شروع نموده است.

 

ویژگی

 

سوره انسان از سور مفصلات می باشد ابن قتیبه می گوید: ... مفصلات سوره های کوچکی هستند که بعد از سور مثانی آمده اند اینکه چرا این سوره ها را مفصل نامیده اند به خاطر کوتاه بودن آنها و اینکه بسيار به واسطه بِسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ از يكديگر جدا شده‌اند. 

روايتى است كه از رسول خدا صلی الله علیه و آله نقل شده كه فرمود: خداوند هفت سوره طوال را به جاى تورات و سوره هاى مئين را به جاى انجيل و سوره هاى مثانى را به جاى زبور به من داد، و پروردگارم مرا با دادن سوره هاى مفصّل فزونى بخشيد.

سوره انسان نذر امام على و فاطمه عليهماالسلام و ايثار آنان را مى ستايد و برخى مفسران نوشته اند كه اين سوره با آن كه مطالب زيادى در مورد بهشت دارد، از آن جا كه در آن ذكرى از فاطمه عليهاالسلام شده، از حورى هاى بهشتى سخنى به ميان نيامده است.

نظر خود را درباره «معرفی سوره الانسان» در کادر زیر بنویسید :
لطفا شرایط و ضوابط استفاده از سایت آسمونی را مطالعه نمایید
ارزیابی مهاجرت
: برای دریافت مشاوره درباره معرفی سوره الانسان فرم زیر را تکمیل کنید

هزینه مشاوره ۳۰ هزار تومان می باشد

پاسخ مشاوره شما ظرف 1 روز کاری در پنل شما درج می شود و پیامک دریافت می کنید


دسته بندی های وب سایت آسمونی

آسمونی شامل بخش های متنوعی است که هر کدام از آنها شامل دنیایی از مقالات و اطلاعات کاربردی می باشند، شما با ورود به هر کدام از دسته بندی های مجله اینترنتی آسمونی می توانید به زیردسته های موجود در آن دسترسی پیدا کنید، برای مثال در دسته فیلم و سینما؛ گزینه هایی مثل نقد فیلم، معرفی فیلم ایرانی، فیلم بین الملل، انیمیشن و کارتون و چندین بخش دیگر قرار دارد، یا بخش سلامت وب سایت شامل بخش هایی همچون روانشناسی، طب سنتی، نکات تغذیه و تناسب اندام می باشد.