کد مطلب: 9341 درج نظر
زمان مطالعه: 3 دقیقه
چرا برای سال نو خانه تکانی می کنیم؟

چرا برای سال نو خانه تکانی می کنیم؟

خانه‌ تکانی یکی از آیین‌های نوروزی است که مردم بیشتر مناطقی که نوروز را جشن می‌گیرند به آن پایبندند.
زمان مطالعه: 3 دقیقه

خانه تکانی به فارسی تاجیکستان به معنای  جارو بندان است. در این آیین، تمام خانه و وسایل آن در آستانه نوروز گردگیری، شستشو و تمیز می‌شوند. این آیین در کشورهای مختلف از جمله ایران، تاجیکستان، افغانستان و جمهوری آذربایجان برگزار می‌شود. هردیاری آیینی برگرفته از خلق و خوی مردمان آن دیار دارد، آیین های فرهنگی ملتها، آینه های چگونه اندیشیدن آنها به چگونه بودنشان است و نوروز آیینی چیده شده در سفره های ذهن و آینه دل ایرانیان. در ادامه مطلب آسمونی درباره تاریخچه خانه تکانی صحبت می کنیم.

پیشینه خانه تکانی در ایران باستان

مراسم خانه تکانی احتمالاً نشات گرفته از این عقیده است که فروهرها سالی یک بار در آستانه فروردین ماه که ماه فروهرها است، در رستاخیزی به خانه بازمی‌گردند و اگر خانه را پاکیزه و آراسته ببینند شاد شده و برای برکت خانه و شادکامی خانواده دعا می‌کنند. هزاران سال است که پارسیان تولد بهار را جشن می گیرند و خانه تکانی می کنند. تولد بهار تولد شور و شوق، سبزه و امید و حرکت است.

صدای پای بهار هم صدای دعوت به دوباره زیستن است، صدای موسیقی دل انگیز حیات در دستگاه آفرینش که زمین نمی میرد و دراین هنگامه همه خود را برای نکوداشت نوروز که رسمی همه ساله است آماده می کنند. رسمی که هرسال تکرار می شود، تکراری که ملال آور نیست.

گاهی به خاطر دیدن مداوم این اتفاق فراموش می کنیم با رفت و آمد شبانه روز، با طلوع و غروب خورشید چگونه باید مواجه شویم و چه اندرزی بگیریم. اما نوروز ما را از این رخوت و بی تفاوتی بیرون می آورد تا از این تکرار زیبا اما خفته آفرینش رها شویم و در کنار خانه تکانی منزل به خانه تکانی دل هم بپردازیم.

خانه تکانی نوروزی میراثی اجدادی برای ایرانی هاست.

آیینی که در آن تمام خانه و وسایل آن در آستانه نوروز، گردگیری، شست و شو و تمیز می شوند که البته در کنار این رسم کهن باید به این نکته مهم و ظریف هم دقت کنیم که دل آدمی در آستانه ورود به سال نو نیز بیش از هر چیز دیگری نیاز به خانه تکانی و غبارروبی دارد، چنانچه از این غبارروبی غفلت کنیم حال خوشی در سال نو نخواهیم داشت.

در زمان گذشته خانواده ها درگیر مشغله کار تولیدی و مخصوصاً کشاورزی در محیط خانه بودند، مثلاً نان طبخ می کردند و قوت و غذای خود را در منزل تهیه و نگهداری می نمودند، ضمن اینکه برخی از مشاغل به صورت دسته جمعی و در خانه انجام می شد و طبیعتاً نگهداری لوازم کار و حفظ برخی از مواد و محصولات باعث تلنبار شدن وسایل زیادی در محیط زندگی و بخش هایی از خانه می گردید و همین امر سبب می شد مقداری وسایل غیرقابل استفاده و زباله در انباری ها جمع شود که در طول سال فرصت کافی برای نظافت و تمیز کردن این گونه اماکن و وسایل وجود نداشت و اسفندماه و آخر سال این فرصت را برای خانواده ها به وجود می آورد تا همه به نظافت خانه بپردازند و با انرژی زیاد و خوش یمنی خود را برای ورود به سال نو آماده کنند.

علت انجام خانه تکانی

قالیشویی ازجمله مراسم خانه تکانی در ایران
قالیشویی ازجمله مراسم خانه تکانی در ایران

خانه تکانی یعنی به استقبال رفتن. همان طور که در فصل بهار همه چیز نو و شاداب می شود و طبیعت نوید زندگی می دهد، بنابراین خانه تکانی منزل با خانه تکانی دل همراه است و همین که همه سعی می کنند به استقبال خوبی ها بروند و به دید و بازدید یکدیگر بپردازند، این خود به نوعی تحول درون محسوب می شود.

افراد در سال جدید و با آغاز سال نو، معمولاً از کدورت ها، کینه ها، حسدها و رقابت های غیرمنطقی اجتناب می کنند و سال جدید را با نگاه نو به جهان آغاز می نماید و به سمت خوبی ها و نیکی ها می روند و از احساسات بد دست می کشند، از این رو خانه تکانی درابعاد مادی قبل از آغاز سال تحویل انجام می شود اما خانه تکانی دل از پلیدی ها درست با وداع سال کهنه و تحویل سال نو در بین خانواده ها آغاز می گردد و این مراسم معمولاً تا ایام سیزده بدر نیز ادامه دارد.

سنت های کهن ایرانیان در شکلی نو استمرار یافته و خوشبختانه می بینیم امروزه خانه تکانی دل در قالبهای جدید انجام می گیرد و دید و بازدید و تبریکات سال نو به صورت ایمیل، پیامک، برنامه های زنده رادیویی و تلویزیونی و برگزاری جشن های نیکوکاری نیز بخشی از این رسم و رسوم در دنیای مدرن محسوب می شود.

: برای دریافت مشاوره درباره چرا برای سال نو خانه تکانی می کنیم؟ فرم زیر را تکمیل کنید
پرداخت هزینه مشاوره

معرفی نویسنده:

محتوا و مقالات پروفایل عمومی آسمونی توسط جمعی از همکاران دپارتمان های مختلف آسمونی نگارش و ویراستاری می شود، و بیشتر حول و محور موضوعات عمومی و روزانه می باشد

instagram.com/asemooniportal

نظر خود را درباره «چرا برای سال نو خانه تکانی می کنیم؟» در کادر زیر بنویسید :

6 - 4 = ?