
لوازم کوهنوردی
- - کفش مهمترین وسیله یک کوهنورد است. حتما در نظر داشته باشید که رویه کفش ضدآب، قابل تعریق، نرم و قابل انعطاف، مقاوم به سرما، گرما و عوامل محیطی باشد. بندها تا نزدیکی پنجه پا ادامه داشته باشد و تا روی پا و قوزکها را بپوشاند. کفی کفش باید ضربه گیر باشد و وضعیت استقرار کف پا را در داخل کفش حفظ کند. عاجهای عمیق داشته باشد و اصطکاک و مقاومت مناسبی داشته باشد.
- - هشدار: هیچگاه برای اولین بار کفش نو را در یک برنامه سنگین استفاده نکنید!

پیش از آن که به کوه برویم، باید بدانیم که ورزش در طبیعت، تفاوت بنیادی با ورزشهای دیگر دارد. نخست این که کوهستان، محیط این ورزش ساخته انسان نیست، بلکه حاصل میلیونها سال کار عوامل پیچیده طبیعی است. به این دلیل اگر آسیبی به محیط کوهستان وارد شود، جبران آن به سادگی میسر نخواهد بود. دیگر آن که عوامل موجود در کوهستان بسیار نیرومند و تحرک آنها تا حد زیادی غیر قابل پیشبینی است از این رو خطر برای ورزشکار بی احتیاط و ناآزموده بسیار زیاد است. یکی از کوهنوردان باتجربه گفته است که در کوهنوردی دو چیز را باید بیاموزیم: اصول ایمنی در کوهستان برای آن که به خود آسیب نرسانیم و اصول حفاظت کوهستان برای آن که به کوه آسیب نرسانیم.
نخستین برنامههای کوهپیمایی خود را بهتر است که همراه فرد یا گروهی باتجربه اجرا کنید. معمولاً اینان میدانند که رفتن به چه منطقه و تا چه ارتفاعی مفید و جذاب است. همچنین آموختهاند که چه وسایل و موادی برای یک کوهنورد لازم است. در عین حال بهتر است که خودتان به ایشان توضیح دهید که تاکنون چه کارهای کوهنوردی انجام دادهاید و بگویید که قصد ندارید در ابتدای فعالیتهای جدی خود، کار برجسته و دشواری انجام دهید .نخستین برنامههای کوهنوردی و کوهپیمایی شما بهتر است که در فصل گرم سال باشد. (نیمه جنوبی کشور: فروردین تا آبان، نیمه شمالی کشور: اواخر اردیبهشت تا نیمه مهرماه) زمانی که صرف بالا رفتن میکنید از سه چهار ساعت بیشتر نباشد. برای برنامه های کوهنوردی حرفه ای شرایط و وسایل مورد نیاز شما متفاوت از برنامههای کوه پیمایی چند ساعته خواهد بود.
وسایل مورد نیاز برای کوهنوردی سبک:
- کفش ورزشی که زیره ضخیم و کمی نرم (برای جلوگیری از سُر خوردن) داشته باشد.
- کوله پشتی کوچک 10-40 لیتری که میتواند یک کوله معمولی و ساده باشد و یا از انواع کولههای طبیعتنوردی موجود در بازار. برندهای مختلف به طور ویژه کولههای مخصوصی برنامههای سبک طراحی کردهاند.
- شلوار و پیراهن آزاد
- پیراهن بادگیر
- عینک آفتابی ضداشعه فرابنفش (UV protection)
- کرم ضدآفتاب
- قمقمه یک لیتری
- کمی تنقلات، نان، میوه و دیگر اقلام خوراکی.
- عصای کوهنوردی ( باتوم)یکی از وسایلی که باید از همان نخستین روزهای کوهنوردی به کار با آن عادت کنیم. باتوم، به تقسیم وزن بدن و انتقال بخشی از ضربهها و فشارها به دست کمک میکند و به این ترتیب از فشار بیش از حد به زانوها که اندامهایی بسیار حساسند، جلوگیری می کند. باتوم در حفظ تعادل و جلوگیری از زمین خوردن و نیز پیچ خوردن مچ پا بسیار موثر است.
وسایل لازم برای کوهنوردی حرفهای:
- کفش کوهنوردی
کفش مهمترین وسیله یک کوهنورد است. حتما در نظر داشته باشید که رویه کفش ضدآب، قابل تعریق، نرم و قابل انعطاف، مقاوم به سرما، گرما و عوامل محیطی باشد. بندها تا نزدیکی پنجه پا ادامه داشته باشد و تا روی پا و قوزکها را بپوشاند. کفی کفش باید ضربه گیر باشد و وضعیت استقرار کف پا را در داخل کفش حفظ کند. عاجهای عمیق داشته باشد و اصطکاک و مقاومت مناسبی داشته باشد.
هشدار: هیچگاه برای اولین بار کفش نو را در یک برنامه سنگین استفاده نکنید!

- کوله پشتی
باید در حد امکان سبک و جادار باشد. دارای پارچهای انعطافپذیر و مقاوم در برابر آب، کاور مخصوص ضدآب ، تسمههایی با اسفنج نرم و قفلشونده برای شانهها و کمر، با رگلاژ و عرض مناسب باشد. همچنین کوله باید دارای پشتی و زین داخلی استاندارد برای جلوگیری از فشار مضاعف به شانهها و ستون مهره باشد تا صدمهای به کوهنورد وارد نشود. نکات مهم دیگر در انتخاب کوله که بایستی حتما به آن توجه شود، جنسیت کوهنورد ، حجم کوله (45-70 لیتر )، وزن بار، قیمت و برند معتبر است.
- لباس لایه اول:
شامل شلوار و پیراهن که جنس آنها باید سبک و نرم، مقاوم در برابر باد و سرما، با قابلیت خشک شدن سریع و تعرق مناسب باشد. دستکش، کلاه و جوراب.
- لباس لایه میانی:
این پوشاک را بر روی پوشاک لایه اول میپوشند. هدف از این لایه گرم نگه داشتن بدن است. از این رو به آن لایه گرمایی (insulation) نیز میگویند. لایه میانی ممکن است یک یا چند لباس از جنس پشم مصنوعی یا پوشاکی از جنس الیاف مصنوعی و یا پر باشد.
- لباس لایه بیرونی:
پوشاک این لایه ضد باد و ضد آب است و رطوبت یا همان بخار آبی که از لایه اول به میانی و سپس به آن رسیده را نیز باید بتواند به بیرون انتقال دهد. گتر، شلوار و کاپشن جزو این دستهاند. این لایه از پوشاک برای برنامههای زمستانی حتی یک روزه واجب است.
- پانچو چند کاره
- کیسه خواب:

اگردر یک سفر طبیعتگردی یا صعود چندروزه ناگزیر به اقامت شبانه در هوای باز باشید، حتی اگر چادر هم داشته باشید، باز هم هیچ وسیلهای غیر از یک کیسهخواب نمیتواند آسایش لازم را برای شما فراهم کند. یک کوهنورد حداقل به 2 کیسه خواب نیاز دارد. یکی برای فصل گرم که اصطلاحا 3 فصل گفته میشود و عموما برای تابستان و اوایل پاییز مناسب است و دارای حجم، وزن و قیمت کمتری است. کیسه دوم برای اواخر پاییز تا اواسط بهار مناسب است که گرمتر ، سنگینتر و البته گرانتر است که انتخاب آن حساستر است.
- عینک آفتابی ضداشعه فرابنفش (UV protection)
- کرم ضدآفتاب
- فلاسک
- ظروف غذای مخصوص کمپینگ و کوهنوردی
- تنقلات، نان و میوه و دیگر اقلام خوراکی
- عصای کوهنوردی ( باتوم)
- سایر تجهیزات کوهنوردی از جمله طناب ، یخ شکن و...که بسته به نوع صعود مورد نیاز خواهد بود.
- چادر
جزو وسایل گروهی کوهنوردی و خانه متحرک کوهنورد میباشد. به طور کلی چادرها به دو نوع چادر کمپینگ و چادر ارتفاع قسیم میشوند. نوع کمپینگ مخصوص ارتفاعات پایین و نیمه اول سال میباشد. نوع ارتفاع نیز برای ارتفاعات بالا و برنامههای نیمه دوم سال است. چادرهای ارتفاع برخلاف چادرهای کمپینگ دارای ارتفاع و وزن کمی هستند و معمولا گنبدی شکلند که با تیرکهای سبک فلزی ( آلومینیوم یا تیتانیوم) و یا فایبرگلاس مقاومت خوبی در برابر بادهای تند ارتفاعات داشته و سریع برپا و یا جابجا میشوند. جنس بدنه چادرها معمولا از پارچه دارای قابلیت تنفسی گورتکس میباشد. چادرهای ارتفاع و بعضاً کمپینگ معمولا دوپوش هستند که پوش خارجی آن ضد آب و باد و پوش داخلی گورتکس است. بین این دو لایه نیز حدود 10 سانتیمتر فاصله برای تبادل هوا وجود دارد. چادرهای ارتفاع معمولاً از 1 تا 4 نفر ظرفیت دارند. این نوع با داشتن پوش دومی بزرگتر از خود چادر، دارای دو بخش اضافی در جلوی در چادر است که یکی به عنوان انبار وسایل و لوازم غیرضروری برای خلوت شدن داخل چادر و دیگری نیز به عنوان آشپزخانه به منظور جلوگیری از کثیف شدن و یا آتش سوزی داخل چادر استفاده میشود .
لوازم کوهنوردی همیشه جزو مهمترین ابزار و لوازم مورد نیاز یک کوهنورد جهت رفاه، آسایش و ایمنی یک کوهنورد است.