کد مطلب: 35359 درج نظر
زمان مطالعه: 10 دقیقه
تاریخچه حزب الله لبنان

تاریخچه حزب الله لبنان

حزب‌الله لبنان سازمانی سیاسی - نظامی اسلامگرای شیعه در لبنان است. اگر می خواهید با حزب الله لبنان بیشتر آشنا...
زمان مطالعه: 10 دقیقه
حزب‌الله لبنان سازمانی سیاسی - نظامی اسلامگرای شیعه در لبنان است. اگر می خواهید با حزب الله لبنان بیشتر آشنا شوید این بخش آسمونی را تا پایان دنبال نمایید چرا که به معرفی کامل حزب الله لبنان و تاریخچه آن می پردازیم.

تاریخچه حزب الله لبنان

آسمونی : گروه حزب‌الله در اوایل سال‌های 1980 و با الهام از ایدئولوژی اسلام سیاسی سید روح‌الله خمینی در لبنان ظهور کرد.

در زمان جنگ داخلی لبنان، حزب‌الله لبنان به کمک سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران، تعلیم نظامی داده شده و تحت حمایت مالی و سیاسی نظام جمهوری اسلامی ایران قرار گرفت.

حزب‌الله لبنان 3 هدف اصلی را به عنوان آرمان خود اعلام کرده که عبارتند از:
  • محو آثار امپریالیستی غربی در لبنان
  • مجازات فالانژهای لبنان و برپایی حکومت اسلامی در لبنان.


برآوردها تا سال 2017 میلادی نشان می‌دهد که حداکثر قابلیت حزب‌الله لبنان برای بسیج نیرو در حدود 50 هزار جنگجو است.

بخش نظامی حزب‌الله خود را شاخهٔ مقاومت اسلامی در لبنان می‌داند.

حزب‌الله لبنان پس از سال‌ها جنگ چریکی موفق به آزاد کردن جنوب لبنان از اشغال اسرائیل در سال 2000 شد.

این گروه پس از آن به فعالیت‌های سیاسی خود تحرک بیشتری داده و به کابینه و مجلس لبنان راه یافت.

سید حسن نصرالله پس از ترور شدن سید عباس موسوی به دست نیروهای نظامی اسرائیلی در سال 1992 میلادی به مقام دبیرکلی حزب‌الله لبنان رسید.

ایالات متحده آمریکا، هلند، بحرین مصر اتریش، کانادا، اتحادیه عرب و اسرائیل حزب‌الله را در فهرست گروه‌های تروریستی طبقه‌بندی کرده‌اند.

در حالی که اتحادیه اروپا، نیوزلند، بریتانیا، تنها شاخه نظامی آن را تروریستی دانسته و بین شاخه نظامی و شاخه سیاسی آن تمایز قائل می‌شوند.

روسیه حزب‌الله را یک سازمان سیاسی-اجتماعی مشروع به حساب می‌آورد. جمهوری خلق چین بی‌طرف مانده، و با حزب‌الله رابطه دارد.

تاریخچه حزب الله لبنان

آسمونی : هستهٔ اولیه حزب‌الله و ساختار تشکیلاتی آن متشکل از اسلام گرایان، نیروهای حزب الدعوه به رهبری علامه سید محمدحسین فضل‌الله، شاخه دانشجویی حزب الدعوه، مسئولان جنبش امل، اعضای جنبش فتح به رهبری ابوجهاد (خلیل الوزیر) و تمام گروه‌ها و جریان‌هایی که از انقلاب اسلامی ایران و آیت الله روح‌الله خمینی تأثیر گرفته بودند شکل گرفت.

سید عباس موسوی که در حملهٔ بالگردهای اسرائیلی به خودرو حامل وی و همسر و فرزندش در سال 1992 کشته شد، شیخ صبحی طفیلی، شیخ راغب حرب، شیخ عبدالکریم عبید، سید حسین موسوی، سید حسن نصرالله، سید ابراهیم امین السید، شیخ حسین الکورانی، شیخ نعیم قاسم، شیخ محمد یزبک، حسین خلیل، محمد رعد و محمد فنیش از جمله افرادی بودند که از حزب الدعوه و جنبش امل وارد حزب‌الله شدند.

سید حسن نصرالله، دبیرکل حزب‌الله لبنان در اولین سالگرد جنگ اسرائیل و حزب‌الله لبنان، در مصاحبه اختصاصی با صدا و سیمای جمهوری اسلامی اعلام کرد که در طول جنگ از «سرپرست و رهبرش»، آیت الله سیدعلی خامنه‌ای «رهنمود و راهنمایی» دریافت می‌کرده‌است.

تبادل اسرا میان اسرائیل و حزب‌الله در سال 2004

آسمونی : در 29 ژانویه 2004 میلادی، به دنبال توافق مبادله اسیران میان حزب‌الله لبنان و اسرائیل، 435 اسیر از ملیت‌های گوناگون عربی در مقابل یک سرهنگ باز نشسته اسرائیلی و اجساد چند سرباز اسرائیلی، آزاد شدند.

این توافق با میانجگری آلمان صورت گرفت.

در مراسم استقبال از اسیران آزاد شده، مقامات بلندپایه لبنان و جمعیت فراوانی حضور داشتند و استقبال با شکوهی از آنان انجام گرفت.

آزادی اسیران از دست اسرائیل بازتاب وسیعی در محافل خبری جهان به ویژه در میان مسلمانان یافت.

جنگ اسرائیل و حزب الله لبنان

آسمونی : جنگ اسرائیل و لبنان که در اسرائیل به جنگ دوم لبنان و در لبنان به جنگ ژوئیه معروف است، جنگی است که به مدت 33 یا 34 روز بین نیروهای دفاعی اسرائیل و حزب‌الله لبنان به وقوع پیوست و دامنه آن شمال اسرائیل و سراسر لبنان را دربرگرفت.

این جنگ با قطعنامه 1701 شورای امنیت سازمان ملل در تاریخ 14 اوت 2006 پایان یافت.

مرزی در این جنگ جابه‌جا نشد و دربارهٔ پیروز جنگ هم اختلاف نظرهایی بوجود آمد به‌طوری‌که هر کدام خود را پیروز می‌خوانند و دیگری را شکست خورده معرفی می‌کنند، حتی در مورد طول جنگ و آغازگر آن نیز هیچ‌کدام از طرفین نظر یکسانی نداشتند.

نقش حزب الله لبنان در گسترش نفوذ منطقه‌ای ایران

آسمونی : روزنامه واشینگتن پست در مقاله‌ای به نقل از رابرت فورد سفیر پیشین آمریکا در سوریه حزب‌الله لبنان را در حکم یک ناو هواپیما بر ایرانی در شرق مدیترانه می‌داند.

اوباما نیز در دیدار با یک لابی یهودی در مرداد 1394 (خورشیدی) گفت: «اگر توافق هسته‌ای رد شود و ما به ایران حمله کنیم، حزب‌الله به سمت تل‌آویو موشک پرتاب می‌کند و اسرائیل متحمل فشار می‌شود.

در تمامی سناریوها، اسرائیل متحمل فشارهای ناشی از حملات نظامی خواهند بود.»

در پی جنگ داخلی سوریه، حزب‌الله لبنان برای کمک به حکومت بشار اسد، رئیس جمهور هم‌پیمان ایران در سوریه، شمار زیادی جنگجو به سوریه فرستاد که تعداد آن‌ها در یکی از مقاطع زمانی به 8 هزار نفر هم رسید.

تلفات حزب‌الله لبنان در حمایت از اسد در سوریه حدود دو هزار کشته و چهار هزار مجروح برآورد می‌شود.

نیروی نظامی حزب الله لبنان

آسمونی : حزب‌الله یک نیروی شبه‌نظامی است که به سلاح‌های سبک همچون تفنگ‌های اتوماتیک، خمپاره، آرپی‌جی و راکتهای کاتیوشا مسلح است و گاهی از راکت‌های خود برای بمباران شهرهای شمال اسرائیل استفاده می‌کند.

به گفته مقامات نظامی آمریکایی آن‌ها راکت‌های خود را با راکت‌اندازهای چندتایی نصب شده بر روی کامیون شلیک نمی‌کنند بلکه معمولاً آن‌ها را از لانچرهای ثابت و با استفاده از کنترل راه دور شلیک می‌کنند تا خدمهٔ آتش آن‌ها از آتش ضد توپخانه اسرائیل در امان باشند.

با این حال گزارش‌هایی هم از وجود سیستم‌های راکت‌انداز چندلوله‌ای متحرک منتشر شده‌است از جمله راکت‌اندازهای فجر-3 ساخت ایران که بر روی کامیون‌های ایسوزو ژاپنی نصب شده‌اند.

منابع اسرائیلی بارها از انتقال راکت‌های دوربرد از جمله انواع 240 میلی‌متری راکت معروف ب‌ام-21 گراد و راکت‌های فجر-3 و فجر-5 به حزب‌الله لبنان خبر داده‌اند.

گزارش‌هایی هم از انتقال موشک بالستیک کوتاه‌برد زلزال-2 با برد 115 کیلومتری و کلاهک 600 کیلوگرمی منتشر شده‌است.

در سال 2004 رئیس سازمان اطلاعات نظامی اسرائیل اعلام کرده حزب‌الله 13 هزار راکت در اختیار دارد که بیشتر آن‌ها برد 25 کیلومتری داشته و حدود 500 عدد از آن‌ها برد 45 کیلومتری (فجر-3) و 75 کیلومتری (فجر-5) و چند ده عدد هم برد 115 کیلومتری (زلزال-2) دارند.

البته سیستم‌های دوربرد مکانیسم هدف‌گیری نسبتاً پیچیده‌ای دارند و استفاده مؤثر حزب‌الله از آن‌ها بدون کمک مستقیم نیروهای سپاه پاسداران بعید به نظر می‌رسد.

در سال 2006 یک مقام ارشد اطلاعاتی نظامی اسرائیل به کمیسیون روابط خارجی و دفاعی کنست مجلس اسرائیل گفت که حزب‌الله هزاران راکت با برد 20 کیلومتری و حدود 100 راکت با برد 40 تا 70 کیلومتری در اختیار دارد.

در 13 ژوئیه 2006 نیروهای حزب‌الله یک راکت 333 میلی‌متری با کلاهک 100 کیلوگرمی و برد 13 کیلومتری را به سوی اسرائیل شلیک کردند.

آن‌ها این راکت را رعد-1 نامیدند که به نظر می‌رسد همان راکت شاهین-1 ساخت ایران باشد.

در 28 ژوئیه 2006 حزب‌الله هفت راکت دوربرد را به سوی شهر آفولا در شمال اسرائیل شلیک کرد که به خارج از شهر برخورد کرده و هیچ کشته و مجروحی نداشت.

حزب‌الله این راکت را خیبر-1 معرفی کردند که به نظر می‌رسد نام دیگر راکت فجر-5 باشد.

دبیرکل حزب‌الله در یک سخنرانی اذعان کرد: از کریات شمونه تا ایلات در برد موشک های مقاومت اسلامی لبنان قرار دارد.

این ادعا احتمال این که حزب‌الله موشک های با برد بیش از 400 کیلومتر را در اختیار داشته باشد قوی تر کرد.

ایران همچنین پهپادهای غیرمسلح مهاجر-4 را هم در اختیار حزب‌الله قرار داده است.

در نوامبر 2004 حزب‌الله یک فروند هواپیمای بدون سرنشین را به سوی اسرائیل به پرواز درآورد که پس از گذشتن از فراز شهر نهاریا در آب‌های سرزمینی لبنان سقوط کرد.

در سال 2006 هم حزب‌الله یک کشتی موشک‌انداز کلاس ساعر-5 اسرائیل را هدف قرار داد که به مرگ یک ملوان اسرائیلی انجامید.

ابتدا تصور می‌شد یک پهپاد حامل بمب به کشتی برخورد کرده اما بعداً مشخص شد که از مدل تولید ایران موشک کروز سی-802 (با نام ایرانی موشک نور) برای حمله استفاده شده‌است.

نیروهای حزب‌الله هم‌زمان با همین حمله یک موشک ضدکشتی هدایت راداری سی-802 را نیز به سوی یک کشتی تجاری با پرچم کامبوج که در کنار کشتی اسرائیلی قرار داشت، شلیک کردند.

12 ملوان مصری این کشتی که پس از برخورد موشک به آب پریده بودند توسط کشتی‌های دیگر نجات داده شدند.

فعالیت سیاسی حزب الله لبنان

حزب‌الله لبنان با انتشار مرام‌نامه جدیدی در سال 2009، صراحتاً بر اجرای یک سیستم اسلامی بر پایه رأی مستقیم مردم و نه از طریق اجبار و تحمیل، تأکید نموده‌است.

تأکید حزب‌الله مبنی بر نبود اجبار در اسلام، نوعی انعطاف‌پذیری ایدئولوژیک جهت پذیرش اصل تغییر اولویت‌های راهبردی را به این جنبش تزریق نموده‌است.

در همین راستا، حزب‌الله معتقد است که نیل به مردم‌سالاری مبتنی بر رضایت مردم، یکی از اصول اساسی حکومت در لبنان باقی خواهد ماند.

با تأکید بر نیاز به مردم‌سالاری مبتنی بر رضایت مردم و تشکیل دولت وحدت ملی، پیام سند جدید این خواهد بود که حزب‌الله خود را یک بازیگر سیاسی عمده در لبنان به‌شمار می‌آورد و فارغ از نتایج انتخابات، حکومت باید اصل توافق با حزب‌الله را مدّ نظر قرار دهد.

بر این اساس، حزب‌الله لبنان از سال 2009 چهره‌ای سیاسی به خود گرفت و به‌طور جدی پا به عرصهٔ رقابت‌های سیاسی گذاشت و در تمام انتخابات‌های پارلمانی و شهری لبنان حضور فعالی داشته‌است که برخی از آن‌ها با پیروزی و برخی نیز با شکست همراه بوده‌است.

انتخابات پارلمانی ژوئن 2009

در انتخابات پارلمانی ژوئن 2009 تمامی کاندیدهای حزب‌الله به پارلمان راه یافتند اما از آنجا که متحدان آن‌ها در ائتلاف 8 مارس موفق به کسب آرای مردم نشدند، گروه 14 مارس (تحت حمایت غرب) با کسب 71 کرسی پیروز انتخابات اعلام شد.

اما به رغم شکست جریان 8 مارس در این انتخابات، حزب‌الله لبنان و متحدین آن‌ها در پی سقوط دولت سعد حریری در ژانویه 2011 به دلیل استعفای یازده وزیر متعلق به گروه 8 مارس، توانستند دولت را در اختیار بگیرند و تاکنون نیز که به روزهای پایانی عمر قانونی آن نزدیک می‌شویم، موقعیت سیاسی خود را حفظ نمایند.

انتخابات سراسری 2018 لبنان

انتخابات سراسری لبنان می‌بایست در سال 2014 م. برگزار می‌شد اما عدم موفقیت مجلس در انتخاب رئیس‌جمهور، سبب شد تا دو سوم از اعضای پارلمان به تمدید این دوره از مجلس تا سال 2017 میلادی رأی دهند.

آنگاه قرار شد انتخابات در 21 مه 2017 میلادی برگزار شود.

سرانجام انتخابات مجلس لبنان در 6 مه 2018 میلادی برگزار شد.

نتایج این انتخابات نشان داد که حزب‌الله لبنان و متحدانش در مجموع کرسی‌های بیشتری را بدست آورده‌اند.

این در حالی‌است که حزب سعد حریری یک سوم کرسی‌هایش را در این انتخابات از دست داده‌است.

هرچند تعداد کرسی‌های حزب‌الله لبنان در مجلس تغییر چندانی نکرد، اما متحدان حزب‌الله لبنان که حامی محور مقاومت هستند، کرسی‌های بیشتری را به دست آورده‌اند.

دیدگاه‌های مخالفین حزب الله لبنان

آسمونی : به جز در خارج لبنان این گروه منتقدانی در درون این کشور نیز دارد.

برای مثال حامیان دولت فؤاد سینیوره (نخست وزیر پیشین لبنان) با تأکید بر اینکه فقط دولت لبنان از حق تصمیم‌گیری دربارهٔ مقابله با تهدیدهای خارجی برخوردار است، سازمان سیاسی حزب‌الله را به مثابه «دولت در دولت» و شبه نظامیان آن را «ارتش در ارتش» می‌نامند و در مجموع حزب‌الله را به دنبال کردن منافع ایران و سوریه متهم می‌کنند.



در تاریخ 28 آوریل 2009 میلادی، و یک ماه پیش از برگزاری انتخابات پارلمانی لبنان، بان کی‌مون، دبیر کل سازمان ملل متحد در گزارشی به شورای امنیت سازمان ملل متحد، حزب‌الله لبنان و سایر گروه‌های شبه‌نظامی را متهم به ایجاد بی‌ثباتی در این کشور کرد.

بان کی‌مون، هم‌چنین حزب‌الله لبنان را خطری برای آرامش و پیشبرد مردم‌سالاری در لبنان خواند.

تخصیص نام «گروه تروریستی»

بسیاری از کشورها برسر نحوه نامگذاری گروه حزب‌الله لبنان به عنوان «گروه سیاسی مشروع» یا «گروهی تروریستی و نامشروع» یا هر دو، اختلاف نظر دارند.

بصورتی که در میان اکثر کشورهای جهان عرب و برخی کشورهای اسلامی من‌جمله ایران، از حزب‌الله لبنان به عنوان «مقاومتی مشروع» یاد می‌کنند.

این در حالی است که دولت لبنان از گروه حزب‌الله به عنوان حزبی مشروع و قانونی یاد می‌کند.

سازمان اینترپل پس از حادثه بمب‌گذاری آمیا و به درخواست دولت آرژانتین، عماد مغنیه یکی از اعضای حزب‌الله را را به اتهام ارتباط با این حادثه مورد پیگرد قرار داد در اسفند 94 شورای همکاری خلیج فارس این حزب را تروریستی نامید کشورهای زیر، شاخه نظامی گروه حزب‌الله لبنان را به عنوان گروهی تروریستی شناسایی کرده‌اند.

فهرست کشورهایی که شاخه نظامی حزب‌الله لبنان یا تمام این سازمان را به عنوان گروهی تروریستی می‌شناسند

استرالیا: ستاد عملیات ویژه حزب‌الله لبنان

کانادا: تمامی موجودیت حزب‌الله لبنان

اتهام جاسوسی، خرابکاری و قاچاق سلاح به مصر

دادستانی مصر در تاریخ 12 آوریل 2009 میلادی، با متهم کردن حزب‌الله لبنان به جاسوسی، قاچاق اسلحه و تلاش برای بی‌ثبات کردن مصر، از بازداشت گروه 49 نفره‌ای خبر داد که با دستور گرفتن از سید حسن نصرالله، دبیر کل حزب‌الله لبنان، علیه امنیت ملی مصر فعالیت می‌کردند.

سید حسن نصرالله، رهبر حزب‌الله در واکنش به این دستگیری‌ها اعتراف کرد که تنها یکی از دستگیرشدگان لبنانی، به نام سامی شهاب، عضو حزب‌الله بوده و در حال انجام مأموریتی برای رساندن تدارکات نظامی به فلسطینی‌های نوار غزه بوده‌است.

با وجود ادعای نصرالله، سامی شهاب در اعترافات خود مدعی شده که برنامه حملهٔ تروریستی در اصل «حرکتی انتقام‌جویانه در برابر کشته شدن عماد مغنیه، از رهبران نظامی ارشد گروه حزب‌الله لبنان بوده‌است».

دبیران کل حزب الله لبنان

  • صبحی طفیلی
  • سید عباس موسوی
  • سید حسن نصرالله

رابطه حزب الله لبنان با ایران

آسمونی : بنا بر گفته‌های محمدحسن اختری سفیر ایران در سوریه در سال‌های (1997–1994) و (2008–2005) ایران به حزب‌الله کمک‌های مالی و معنوی کرده‌است و سپاه پاسداران انقلاب اسلامی به آموزش نیروهای حزب‌الله می‌پرداخته‌است ولی او هرگونه شرکت مستقیم ایران را در درگیرهای حزب‌الله رد می‌کند.

جمهوری اسلامی ایران ارتباط نزدیکی با جنبش حزب‌الله دارد و دولت و نهادهای حکومتی ایران، از جمله بنیاد شهید، حمایت‌های مالی قابل توجهی از این گروه و طرفداران و ساکنان مناطق تحت نفوذ آن به عمل می‌آورند.

در 24 ژوئن 2016 سایت المنار متعلق به حزب‌الله لبنان خبر داد که حسن نصرالله در یک سخنرانی عمومی با اشاره به محدودیت‌های مالی علیه این گروه گفت: «این محدودیت‌ها تأثیری در وضعیت حزب‌الله ندارد چون تمام منابع مالی حزب‌الله نه از بانک‌ها بلکه از سوی ایران تأمین می‌شود.»

همچنین گفت: «این پول‌ها همان‌طور به دست ما می‌رسد که موشک‌هایی که با آن اسرائیل را تهدید می‌کنیم.»

پیش از این، پیرو ماجرای توقیف طلا و ارز متعلق به ایران در ترکیه در سال 1387 و 88، به ترتیب یک رسانه ایرانی-اتریشی و یک رسانه اسرائیلی تحلیلگر اخبار با اشاره به اخبار العربیه و اخبار غیررسمی از ارتباط آن ماجرا با حمایت جمهوری اسلامی از حزب‌الله لبنان و تأسیس یک بانک مشترک در ترکیه خبر داده بودند.

معرفی نویسنده:

ثبت نظر درباره «تاریخچه حزب الله لبنان»

دیدگاه خود را در کادر زیر بنویسید

4 + 6 = ?