کد مطلب: 56812 درج نظر
زمان مطالعه: 5 دقیقه
نقد فیلم آخرین بار کی سحر را دیدی؟

نقد فیلم آخرین بار کی سحر را دیدی؟

آخرين بار سحر را كی ديدی يك فيلم در ژانر پليسى و معمايی می باشد  كه با پس زمينه اجتماعى و فرهنگى ساخته شده است.
زمان مطالعه: 5 دقیقه
سرفصل های این مطلب:[بستن]

اختصاصی آسمونی نقد از لاله عالم

 

✓ اخرین بار سحر را کی دیدی یک فیلم در ژانر پلیسی و معمایی می باشد  که با پس زمینه اجتماعی و فرهنگی ساخته شده است.کاراگاه فیلم با بازی "فریبرز عرب نیا" درگیر پرونده های مختلفی است، او شخصیتی متعهد و دلسوز دارد و گاهی اوقات جلوتر از خانواده ها قدم بر می دارد. با اینحال او فقط می تواند، معما ها را حل کند و برای قربانیان دلسوزی.اگرچه جای  برادر ، خواهر، پدر، مادر، همسایه و...نمی تواند عمل کند، او تنها می تواند انها را سرزنش کند اما نمی تواند عقل و منطق و فرهنگ به دیگران تزریق  کند یا مشکلات اجتماعی را برطرف کند.فیلم "اخرین بار کی سحر را دیدی” اگر چه در دسته فیلم های پلیسی قرار دارد اما به شیوه مرسوم این فیلم ها ساخته نشده است وشخصیت پلیس فیلم مانند خیلی از شخصیت های این قبیل از فیلم ها نیست .ساختن فیلم در ژانرهای مختلف بسیار عالی است چرا که  سلیقه مخاطب ها متفاوت است و سابقه وجود سینما به اندازه کافی در کشور ما قدمت دارد که مخاطب انتظار داشته باشد در تمام ژانرها فیلم ببیند؛ خصوصا ژانر پلیسی که طرفداران بسیاری دارد. در سینمای جهان نیز این ژانر پرطرفدار است و فیلم های پلیسی ارزشمندی ساخته شده است که از میان انها می توان به فیلم" بی خوابی"( کریستوفر نولان) با بازی الپاچینو، هفت ( دیوید فینچر)، سکوت بره ها ( جاناتان دمی)، فارگو ( برادران کوئن)، محله چینی ها (رومن پولانسکی)، مخمصه( مایکل مان)و... اشاره کرد.فیلم “آخرین بار کی سحر را دیدی” فیلم پیچیده ای نیست ، کاراگاه تقریبا به راحتی قاتل را پیدا می کند و همچنین فاقد تعقیب و گریز و اکشن خاص اینگونه فیلم هاست با اینحال فیلم آبرومندی است و می توان آن را یک فیلم متوسط متفاوت قلمداد کرد.

فیلم انقدر جذابیت دارد تا تماشاگر را با خود همراه کند اگرچه به لحاظ فیلمنامه و قواعد ژانر دچار مشکلات باشد.اولین دلیلی که این فیلم را به سینما نزدیک می کند، استفاده از بازیگران مطرحی چون "فریبرز عرب نیا " ،سیامک صفری و ژاله صامتی در کنار بازیگران جوان می باشد.حضور عرب نیا به عنوان سرگرد اگاهی پذیرفتنی است و بازی خوبی نیز از خود ارائه می دهد.سیامک صفری نیز توانسته نقش یک پدر خشن و سنتی را به تصویر بکشد.اما اگر تماشاگر به دنبال دیدن فیلم پلیسی به معنای معمول آن  می باشند، این فیلم اینچنین نیست، نه چندان به ژانر وفادار است و نه معماهای حل نشدنی و چالش برانگیزی مطرح می کند، در حقیقت می توان گفت مؤتمن با ساختن این فیلم سبک جدیدی در اجرای این نوع از فیلم ها بوجود اورده که ان را می توان تلفیقی از سینمای مستند، ژانر پلیسی و نوار دانست.ما در این فیلم چندان مانورهای دوربین را نمی بینیم و تعمدا فیلمبرداری با لنز نرمال فیلمبرداری شده و زوایا ای انگل است تا تماشاگر احساس کند که نه به تماشای یک فیلم پلیسی امده است بلکه شاهد یک رویداد مستند است و همانطور که در بیوگرافی این کارگردان امده است، او کار خود را از ساختن فیلم های مستند اغاز کرده است.از طرفی مؤلفه های نوار در فیلم دیده می شود؛ فیلمبرداری های شبانه، فضای تاریک و کدر فیلم، قتل و جنایت، تنهایی شخصیت اصلی فیلم و....اما اثری از فم فتال در این فیلم دیده نمی شود.گرچه شاید به زعم عده ای "سحر "همان زن ویرانگر باشد.کسی که با هنجار شکنی اش نهایتا به مرگ خود و قاتل شدن برادرش منجر می شود اما در تمام طول فیلم ما فقط توصیف هایی از شخصیت و روحیات سحر را می شنویم و او در فیلم دیده نمی شود، فقط در یک سکانس ، نیمرخی از وی دیده می شود، که اگر ان نیمرخ هم دیده نمی شد و تنها صحبت های وی با کسری را می شنیدم و ان ترانه ای که با هم می خوانند را ،منظور کارگردان مشخص بود. به نظر می رسد فیلمنامه فیلم برخی از مولفه های سینمای کلاسیک مثل شخصیت قهرمان ، تعلیق و نقطه عطف و... را دارد ودر فیلم منظور شده است اما برخی از مولفه های آن را ندارد. صحنه اخر فیلم به صحنه اول فیلم مربوط می شود. جایی که باید چهره قهرمان فیلم دیده شود اما به قتل دختری گره می خورد که قصه فرعی فیلم است . و این تکرار دایره وار در فیلم مشخصه فیلم های مدرن است . گویی با این صحنه کارگردان می خواهد بگوید ، چنین رویدادهایی تکرار می شوند.فیلم " اخرین بار کی سحر را دیدی" بیش از انکه پلیسی، نوار، معمایی یا... باشد یا بتوان آن را در رده فیلم های مدرن یا مبتنی بر قواعد سینمای کلاسیک رده بندی کردانتقادی اجتماعی و فرهنگی است.

فیلمنامه نویس و کارگردان با نگاهی انتقادی به روابط خانوادگی و اجتماعی نگاه می کنند؛ اینکه فاصله نسل ها زیاد شده است و همدیگر را درک نمی کنند، اینکه برخی از پدر و مادرها با فرزندان خود رفیق نیستند، نگاه کنید به صحنه ای که‌ پدر با بازی سیا مک صفری خطاب به مادر با بازی ژاله صامتی می گوید، تو نباید دوستای دخترت را بشناسی و بدانی با کی بیرون رفته و مادر در جواب او می گوید، همینقدر که تو حرف پسرت را می فهمی ، من هم حرف دخترم را می فهمم.همچنین خشونت برخی از مردان ، که تعداد آن هم کم نیست  و یک معظل فرهنگی است ، نقد می شود.در صحنه های ابتدایی فیلم یکی دو بار پدر را می بینیم که در ژست کتک زدن برای همسرش است، اینجا هم خشونت مرد نقد می شود و هم پنهان کاری زن که بازهم شاید یک دلیل آن ترس از خشونت مرد باشد.در یکی از سکانش های ابتدایی فیلم که مربوط به خانه سحر می باشد، آهنگ مرد تنهای شب شنیده می شود با نمایی از پدر ، این شاید دلالت  ظاهری بر تنهایی پدر دارد که راننده جاده هاست و از منزل دور است و اما در بطن مفهوم فیلم ممکن است به تنهایی اش به دلیل پنهان کاری خانواده از وی باشد که یکی از دلایلش می تواند خشونت خود وی باشد.پدر حتی نسخه خشونت را برای مادر نیز تجویز می کند، آنجا که درباره سحر به مادر می گوید، اگر می زدی تو سرش ...

 ◦ در یکی از صحنه های پایانی فیلم  علنا از زبان مادر می شنویم‌که او نسبت به رفتار پدر معترض است و به نوعی در گم شدن سحر او را مقصر می داند آنجا که می گوید:«از چهارده سالگیم که من رو آوردی تو این خونه ، شد یه دفعه به حرف من و بچه هات گوش بدی؟»

 ◦ همچنین این فیلم رفتار برخی از جوان ها را نقد می کند، آنها که می خواهند سریع به همه چیز برسند یا کسانی که قانون شکن هستندبه عنوان مثال ما این دیالوگ ها را از زبان مدیر اژانس خدمات مهاجرتی با بازی اتیلا پسیانی می شنویم که جوانان می خواهند سریع کارشون انجام بشود یا "جوان ها پایبند قانون نیستند فقط می خوان برن"یا در دیالوگ دیگراز زبان سرگرد می شنویم که به دلیل گم شدن و فرار برخی دخترها از منزل اشاره می کند.

 ◦ فیلم "اخرین بار کی سحر را دیدی  " همچنین گاه شعاری می شود انجا که سرگرد با بغض به سهراب اخرین حرف هایش را می زند. حرف های او درست است ولی بازهم ارتباط به یکی از ضعف های فرهنگی و اجتماعی دارد و شاید بیشتر از مشکل خشونت فیزیکی در خانه اهمیت داشته باشد و ممکن است فیلمساز می خواهد  به ادم هایی که از سر نادانی پشت سر یا تو روی دیگران حرف های ناشایست می زنند،  هشدار بدهد و نتیجه گیری کند که چنین صحبت هایی ، که می توان انها را در زمره خشونت کلامی طبقه بندی کرد،  که گاه جدی است  و گاه شوخی و به مسخره  ممکن است  چه پیامد های تلخ و جبران ناپذیری داشته باشد.

معرفی نویسنده:

عضو انجمن منتقدان و نويسندگان سينماى ايران (بازرس على البدل)
تحصيلات: كارشناس ارشد روزنامه نگارى
سمت ها: مدير مسئول نشريه پرونده تاتر، مشاور سردبير ماهنامه شهر سالم.،دبير سرويس فرهنگي روزنامه عصر ازادگان سرى اول مسئول صفحه فرهنگستان(حيات نو)، مدير تحريريه هاى دو نشريه فيلم و سينما و جشنواره. مسئول بخش چهره ها و اهالي سينما(دنياى تصوير) ، مسئول ستون گپ و گفت (آسيا)

ثبت نظر درباره «نقد فیلم آخرین بار کی سحر را دیدی؟»

دیدگاه خود را در کادر زیر بنویسید

7 - 4 = ?