کد مطلب: 55457 درج نظر
کتاب تاریخ بیهقی، یک مرجع تاریخی کهن
زمان مطالعه: 1 دقیقه

ابوالفضل بیهقی خود در دربار غزنویان و یک جنگ همراه سلطان محمود غزنوی حضور داشته؛ با این حال تا حد ممکن صادقانه به روایت اتفاقات پرداخته.

"تاریخ بیهقی" اثر ابوالفضل محمد بن حسین بیهقی، مجموعه مکتوبات مربوط به دوره ی غزنویان است که قسمت هایی درباره ی صفاریان، سامانیان و دوره ای کوتاه قبل از پادشاهی غزنویان نیز دارد. نسخه ی اصلی این اثر شامل 30 جلد بوده است که البته امروزه تنها 5 جلد از آن باقی مانده. (جالب است بدانید با توجه به نسخه ی صوتی این اثر، خواندن این 5 جلد چیزی حدود 34 ساعت طول میکشد!)

توجه داشته باشید که "تاریخ بیهقی" با "تاریخ بیهق" که نوشته ی ابوالحسن بیهقی است تفاوت دارد. "تاریخ بیهق" درباره خود ابوالفضل بیهق است.

در این اثر که بیهقی نامش را تنها "تاریخ" نهاده بوده است، روایات تاریخی از زبان خود ابوالفضل بیهقی گفته شده اند و از سال 409 آغاز شده و تا سال 470، یعنی کمی پیش از مرگش به نوشتن آن ادامه داده. اما آنچه امروز از مکتوبات تاریخ بیهقی باقی مانده است تنها پنج جلد از اواسط اثر است، جلدهای پنجم تا دهم، که شامل شرح حوادث بعد از مرگ سلطان محمود غزنوی و فرار مسعود غزنوی به هند میباشد. وجود چنین اثری که صادقانه و منصفانه به درج تاریخ پرداخته بسیار قابل تحسین است، چراکه بیهقی با وجود جانبداری از حکومت غزنویان، سعی داشته صادقانه به بیان اشتباهات و اشکالات حکومتشان نیز بپردازد.

سبک نگارش این اثر مکتوب چیزی میان زبان ساده و مرسل است که آن زمان بسیار رایج بوده. بعدها نیز نام این سبک را "سبک بینابین" گذاشته اند. اما در قسمتهایی نیز ایهام وجود دارد، چراکه بیهقی عضوی از دربار سلطان محمود غزنوی بود و نمیتوانست به صراحت از اشتباهات سلطنت و دربار سخن بگوید، بنابراین از کنایه و ایهام نیز استفاده میکرده. به گفته محمدتقی بهار، دو نوع از صنایع ادبی استفاده شده در این اثر اطناب و توصیف است. وی همچنین شیوه حذف افعال یا قسمتی از جمله به قرینه، شیوه های جدید استعمال افعال، جابجایی وجه استمراری با وجه التزامی، ماضی با مضارع، مصدر مرخم، جمع بستن ضمایر و صفات در متن، استفاده از لغات عربی و عبارات فارسی نیز به کار برده است. با این حال علی‎اکبر فیاض، پس از 25سال پژوهش و مطالعه تاریخ بیهقی را تصحیح کرد و توضیحات لازم را ارائه داد تا استفاده از این اثر راحت تر شود. اما پیش از چاپ شدن اثر، درگذشت.

مطالعه ی این کتاب چند جلدی با اینکه تنها 5جلد از آن باقی مانده، به دلیل حضور نویسنده در جریانات تاریخی و نوشتار خاص این اثر، خالی از لطف نیست و امروزه به عنوان مرجع معتبر تاریخی از آن یاد میشود.

ثبت نظر درباره «کتاب تاریخ بیهقی، یک مرجع تاریخی کهن»

برای ثبت نظر ابتدا وارد سایت شوید


ورود به سایت