کد مطلب: 21581 درج نظر
زمان مطالعه: 5 دقیقه
ویژگی عمو نوروز نسبت به بابانوئل

ویژگی عمو نوروز نسبت به بابانوئل

عمو نوروز نماد شخصیت ایرانی و نشانه آمدن بهار است، در مقابل عمونوروز در روایات كهن ایرانی «ننه سرما» است زمانی كه «ننه سرما» سرما را با خود می‌برد عمونوروز خبر آمدن بهار را می‌دهد و سپس «میر نوروزی» می‌آید.
زمان مطالعه: 5 دقیقه

در فرهنگ ایرانی عمو نوروز پیر مرد مهربانی است که هرسال روز اول بهار، فرا رسیدن بهار و آغاز سال نو را به مردم دنیا خبر می دهد. در کشورهای دیگر در زمان کریسمس، شخصیتی به نام بابانوئل این وظیفه را به عهده دارد. اما فرق این دو چیست؟ آسمونی در این بخش مطالب جالبی در همین مورد برای شما عزیزان تهیه کرده است.

در داستان های قدیم ایرانی آمده است :

 

پیرزنی در یک خانه ی کوچک به تنهائی زندگی می کرد. حیاط خانه ی او پر از درختان میوه و گلهای رنگارنگ بود. او خیلی دوست داشت که عمو نوروز را ببیند. او هر سال چند روز قبل از آمدن بهار حسابی خانه تکانی می کرد. روز اول بهار صبح زود از خواب بیدار می شد و حیاط را آب و جارو می کرد.

پیرزن لباس های نو و تمیز می پوشید. او سفره هفت سین را درایوان خانه پهن می کرد و در سفره سیب، سنبل، سکه، سنجد، سیر، سرکه و سبزه می گذاشت. پیرزن در کنار سفره به انتظار عمو نوروز می نشست.

اما مثل هر سال، پیر زن از خستگی زیاد به خواب می رفت،و وقتی بیدار می شد که عمو نوروز بعد از خوردن شیرینی واستراحت در کنار سفره ی هفت سین رفته بود تا آمدن بهار را به مردم شهر ها و روستاهای دیگر خبر بدهد. عمو نوروزمثل سال های قبل شاخه گلی هم روی سفره ی هفت سین پیر زن به یادگار گذاشته بود. پیر زن برای دیدن عمونوروزمی بایست یک سال دیگر صبر کند.

هنوز هم کسی به درستی نمی داند که آیا پیر زن موفق شده است که عمو نوروز را ببیند یا نه !

حاجی فیروز:

 

از پیدایش نوروز تا تداوم آن در طول تاریخ آنچه مشترک بوده، روح شادی و شادمانی است. شادی در نزد ایرانیان از درجه والای اهمیت برخوردار است. آنگونه که معتقدند خداوند در آفرینش پس از خلق آسمان و زمین، نشاط را نیز خلق کرد. این رتبه بندی بیانگر این واقعیت است که خداوند شادی را از شرایط زیستی انسان و لازمه ادامه حیات دانسته است. پس نوروز که روزهای شادی طبیعت است، باید با شادی و خنده آغاز شود تا خانواده در همه سال خنده بر لب و شاد باشد.از این رو افرادی با شکل های خنده آور و سرودهای خوش و اجرای حرکات نمایشی و موزیکال شاد، خنده و شادی به خانه می آوردند و با حرکات و آوازهای خود مردم خانه و کوچه و بازار را شادی می بخشیدند.او که فردی نیک سیرت و سیاه صورت است،حاجی فیروزخوانده می شود.

نظر برخی محققان در مورد انتخاب رنگ صورت و پوشیدن لباس سرخ، بر این است که این انتخاب خود نمادی از یک تحول عظیم طبیعی است. این که بهار شکوفه های سرخ را در میان سیاهی سرما ارمغان می آورد، الهامی برای طراحی صورت و لباس حاجی فیروز است. صورت سیاه شده وی نمادی از سیاهی سرمای زمستان است و لبان و لباس های سرخش نمادی از بهار که بر پیکره این سرما می نشیند و حرکات و آواز خواندی اش نیز دلیلی بر همین ادعاست. گویا این کار در قدیم به عهده غلامان سیاه بود که به علت طرز تلفظ ناقص و نامأنوس واژه ها و طبع شادی طلبشان، مردم را به خنده و شادی و امید وا می داشتند.

اما اینکه این سنت در کنار سایر سنت های نوروزی تا چه اندازه در آستانه فراموشی است مجال وسیع تری می طلبد، ولی حداقل می توان به این نکته اشاره کرد که رسانه ها به بهانه چنین مناسبت هایی موظف به معرفی این سنت ها و زنده نگه داشتن آنها برای نسل نو می باشد.نسلی که به واسطه کم کاری مسئولین و هجوم فرهنگ غرب، با سنت های اصیل ایرانی بیگانه شده است.

گسترش بابا نوئل فراموشی عمو نوروز:

 

مدیر شبکه تهران، در رابطه با زنده نگه داشتن سنتهای نوروزی می گوید: بابانوئل یک کپی و بدل از عمو نوروز ایرانی است، غربی‌ها بدل خودشان را به شکل‌های مختلف به کل دنیا تحمیل کردند ولی ما نتوانستیم عمونوروز خودمان را که نماد مهربانی، محبت، سلامتی و نیکوکاری ایرانیان است به دنیا معرفی کنیم.

نوروز میراث بزرگ ایران فرهنگی است که مرزهای آن تا ترکستان چین، تاجیکستان، ارمنستان، آذربایجان، قزاقستان، قرقیزستان، ترکیه و از سوی دیگر تا شبه قاره هند و قلب آفریقا کشیده شده است.

قلمرو ایران فرهنگی که قلمرویی بسیار وسیع است درواقع قلمرو عمو نوروز نیز هست، رسالت ما در رسانه این است که بیشتر به این سنت کهن که امروز ثبت جهانی شده است توجه کنیم. رسانه در این زمینه فضای کار زیادی دارد و می‌تواند در قالب‌های انیمیشن، فیلم، سریال، برنامه‌های گفت‌وگومحور، ترکیبی و غیره به این موضوع بپردازد.

عمو نوروز نماد شخصیت ایرانی و نشانه آمدن بهار است، در مقابل عمونوروز در روایات کهن ایرانی «ننه سرما» است زمانی که «ننه سرما» سرما را با خود می‌برد عمونوروز خبر آمدن بهار را می‌دهد و سپس «میر نوروزی» می‌آید.

عمو نوروز در حکایات و مستندات تاریخی نماد یک تغییر فصل است، در ایران باستان وقتی آهنگ هستی ضربان زندگی می‌گیرد نشانه آمدن عمو نوروز بوده است.

ما این شخصیت را به طور دقیق می‌شناسیم ولی منابع و مصادیق درباره آن خیلی کم است، اگر ما بخواهیم داستان‌هایی که درباره عمو نوروز وجود دارد را بررسی کنیم می‌بینیم که با منابع بسیار کمی مواجه می‌شویم.

احمدی مدیر شبکه تهران می گوید: کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان در حدود سال 1353 بود که کتابی با عنوان قصه‌های عمو نوروز منتشر کرد ولی دیگر رها کرد و ادامه نداد ولی در مقابل درباره «بابانوئل» چه‌قدر کتاب نوشته شده و چه‌قدر فیلم و سریال ساخته شده است و چه‌قدر این فیلم‌ها از شبکه‌های مختلف در سراسر دنیا پخش شده است، این یک تهاجم فرهنگی غرب به شرق است. تهاجم فرهنگی غربی که بابانوئل خودش را سده‌ها پس از این‌که عمو نوروز ما وجود داشته ارایه کرده است.

مقایسه بابانوئل و حاجی فیروز

 

کریسمس رسیده و اینترنت پر شده از عکسای بابانوئل...چیزی که جالبه،مقایسه میان شخصیت بابانوئل و حاجی فیروز خودمونه.

چرا بابانوئل اینقد سفید و زیباست و حاجی فیروز رو سیاهه و زشت؟؟؟

 چرا باید بابانوئل کادو بده؛ ولی حاجی فیروز گدایی کنه؟؟؟

روحش شاد دکتر شریعتی در کتابی بنام : (پدر و مادر ؛ ما متهمیم) نوشته: ملت و دین و آیینی که افتخارش فقر باشد؛ هرگز به چیزی جز فقر نخواهد رسید "

پاسخ

  1. این مقایسه، یک قیاس مع الفارق است. چون اصولا فلسفه ی وجودی بابانوئل و حاجی فیروز تفاوت های بسیاری دارند و اگر قرار به مقایسه است می بایست بابانوئل را با عمو نوروز مقایسه کرد.
  2. عمو نوروز یکی از نمادهای نوروز است که در شب عید نوروز برای بچه ها هدیه می آورد و به همراه حاجی فیروز سفر میکند. داستان عمو نوروز، داستانی عاشقانه ‌است. براساس یک باور قدیمی، نامزد عمو نوروز از یک ماه به نوروز مانده، به دارکوب ‌ها و چرخ‌ ریسک‏ ها می‌‏گوید که از برگ نورس درختان و گل های نوشکفته، قبای زیبایی برای عمو نوروز که در سفر دوازده‌ ماهه ‌است ببافند.
  3. حاجی فیروز گدا نیست! حضور حاجی فیروز بازنمود نمایشیِ بازگشت مردگان در پایان زمستان و خوش ‌آمدگویی به زنده شدن طبیعت است. رنگ سیاه رویش، سیاهی مرگ و زمستان و قرمزی لباسش رنگ زندگی و بهار است. شخصی به صورت، دوده می مالد و لباس قرمزی به تن می کند و با نام حاجی فیروز، دایره زنگی می زند و نوید آمدن عید می دهد. رنگ قرمز لباس او رمزی از آتش عشق است و این رنگ مقابل روی سیاهش است که او را خوار و بی مقدار نشان می دهد.او ارمغانی معنوی به ما هدیه میکند که در دنیایی واقعی ما وجود دارد و آن بهار با طراوت  و سرسبزی و خرمی است.
  4. جدا از اینکه افرادی که امروزه با لباس حاجی فیروز گدایی می‌کنند، ‌نیازمند هستند یا خیر  و اینکه آیا رواست مسئولان دست روی دست بگذارند و بیننده به سخره گرفته شدن بخشی از فرهنگ ایرانی باشند، مشکل اصلی برخی از خود ما هستیم که فرهنگ غنی سرزمین خود را پست و فرهنگ دیگران را بالا می گیریم. آنها از یک آدم معمولی بابانوئل و افسانه‌ها می‌سازند، ‌آنگاه ما افسانه‌هایمان را به باتلاق سخره و فراموشی می‌کشانیم.

معرفی نویسنده:

کارشناس ارشد زبان و ادبیات انگلیسی هستم. اگه به دنیای هنر و ادبیات و آموزش زبان علاقه دارید، با من همراه باشید. تو آسمونی قراره چیزای زیادی یاد بگیریم.

ثبت نظر درباره «ویژگی عمو نوروز نسبت به بابانوئل»

دیدگاه خود را در کادر زیر بنویسید

7 - 2 = ?