کد مطلب: 3839 درج نظر
زمان مطالعه: 7 دقیقه
مسجد النبی (ص)

مسجد النبی (ص)

مسجد پیغمبر (ص) که در قسمت شرقى مدینه بنا شده پس از مسجد الحرام، مشهورترین مسجد در تاریخ اسلام استهنگامى...
زمان مطالعه: 7 دقیقه

مسجد پیغمبر (ص) که در قسمت شرقی مدینه بنا شده پس از مسجد الحرام، مشهورترین مسجد در تاریخ اسلام است هنگامی که رسول خدا (ص) به مدینه رسید در خانه ابوایوب انصاری منزل گزید؛ جایی که شتر وی آنجا خوابید. زمین مسجد النبی از آنِ دو یتیم بود و در آنجا خرما خشک می‏کردند. رسول خدا (ص) آن را به مبلغ ده دینار از ولیّ دو طفل خریدند و مسجد را در آن ساختند. مساحت زمین در آن روز حدود 2071 متر مربع بوده است. صحن مسجد را با ریگ سیاه فرش کردند و دیوارها را با خشت و گل بالا بردند. در ساختن بنای این مسجد شخص پیامبر (ص) شرکت داشتند. سقف قسمتی از مسجد را با شاخ و برگ درخت خرما پوشانیدند و از تنه درخت خرما برای ستون‏های آن استفاده کردند. سه در از جانب شرق، غرب و جنوب برای آن قرار دادند. قبله نخستین مسلمانان مسجد الاقصی بود که بعداً به سمت خانه کعبه تغییر یافت. مساحت مسجد النبی در سال‏های اخیر به حدود یک صد هزار متر رسیده است.

صُفّه‏ در داخل مسجد النبی صفه یا ایوانچه مانندی آماده ساخته بودند که مهاجران بی‏سر پناه در آن جا به سر می‏بردند. اینان همان دسته از مسلمانان‏اند که به «اصحاب صُفه» معروف گشتند. پیش از آن که قبله از بیت المقدس به طرف کعبه تغییر کند محراب رسول خدا (ص) در ناحیه شمال مسجد بود. پس از تغییر قبله به دستور پیامبر، آن قسمت را مسقف کردند و آن مکانی برای استراحت و سکونت مسلمانان مهاجر و بی پناه گردید که در توسعه مسجد در سال هفتم هجری داخل مسجد قرار گرفت. آنچه امروزه به صفه معروف است، روزگاری «دکة الاغوات» و جایگاه خواجه‏‌های حرم بوده که وظیفه‏ حراست و خدمتگزاری حرم را به عهده داشته‏اند. خانه‌‏های زنان پیغمبر(ص) که به صورت حجره‏هایی بود، در سه طرف شمال، جنوب و شرق مسجد قرار داده شد و چون آن حضرت به جوار پروردگار شتافت، ایشان را در حجره عایشه که در کنار مسجد بود به خاک سپردند.

روضه نبوی در ناحیه جنوب شرقی (رو به سوی قبله) مسجد، یعنی مسافت میان قبر پیغمبر (ص) و منبر آن حضرت است که طول آن 22 متر و عرض آن 15 متر می‏باشد. در محدوده روضه، مرقد مطهر، منبر و محراب واقع است. پیامبر (ص) فرمود: «میان منبر و خانه من باغی است از باغ‏های بهشت.» منبر در سمت غربی محراب مسجد، منبری است از سنگ مرمر در کمال زیبایی که سلطان مراد سوم آن را در محرم‏ سال 998 هجری به مسجد هدیه کرد و آن را به جای منبر قایتبای قرار دادند که در جایگاه منبر پیامبر (ص) گذاشته شده است. محراب جایگاه نماز پیامبر (ص) می‏باشد. در زمان آن حضرت ‏چیزی ‏به‏نام‏ محراب‏ وجودنداشت، درجریان توسعه مسجد در زمان ولید بن عبدالملک اموی، در محل نماز پیامبر (ص) محرابی ساخته شد. این محراب در طول زمان دگرگونی‏ها را تحمل کرده و بنای فعلی آن از دوره سلطان اشرف قایتبای از سلاطین مملوکی مصر، باقی مانده است. ستون‏های مسجد نبوی‏ در مسجد نبوی ستون‏هایی است که هر یک نامی خاص دارد. هشت ستون از زمان پیامبر (ص) هنوز در مسجد باقی است که با رنگ سفید مشخص شده‏اند که عبارتند از:

  • ستون مُخَلَّقه : این ستون بر جایی نهاده شده که تنه درخت خرمایی که پیامبر (ص) به هنگام ایراد خطبه بر آن تکیه می‏کرد، در آنجا بوده است و پس از آن که برای آن حضرت منبری ساختند از آن ستون ناله‏ای برخاست و به‏ همین دلیل به آن ستون «حنّانه» می‏گفتند.
  • ستون توبه: آن را ستون ابولبابه نیز می‏نامند پس از شکست بنوقریظه ابولبابه به خاطر گناهی که مرتکب شد، مورد بی توجهی پیامبر (ص) و یاران آن حضرت قرار گرفت و سرانجام خود را به ستون مسجد بست تا آن که آیه‏ای در پذیرفته شدن توبه او به رسول خدا (ص) نازل گردید.
  • ستون مَحرَس: در کنار این ستون، علی (ع) می‏ایستاد و از رسول خدا(ص) محافظت می‏کرد. این ستون را به نام استوانه علی (ع) نیز می‏شناسند. زیرا جایگاه نماز آن حضرت بوده است.
  • ستون وُفُود: در کنار این ستون رسول اللَّه (ص) با سران قبایل و هیأت‏های نمایندگی و سیاسی دیدار کرده و آنان را به حضور می‏پذیرفتند.
  • ستون سریر: رسول خدا (ص) در کنار این ستون تختی از شاخه‏های خرما می‏گذاشت و شب بر روی آن استراحت می‏کرد.
  • مقام‏ جبرئیل امین: جبرئیل در این مکان خدمت رسول اللَّه(ص)  مشرف می‏شده است.

مسجد النبی (ص)
مسجد النبی (ص)

  زمانی که مسجد النبی ساخته شد، سه در برای ورود و خروج مردم ساختند، برخی از اصحاب نیز در حاشیه مسجد خانه ساخته و دری به درون مسجد باز کردند. در سال سوم هجرت، قبل از غزوه احد، به دستور پیامبر (ص) همه درهای خانه‏ها به جز در خانه علی (ع) به مسجد بسته شد. تعداد درهای مسجد در امتداد زمان تغییراتی یافته است مشهورترین آنها عبارتند از:

  • باب الرحمه
  • باب جبرئیل
  • باب السلام
  • باب النساء

مسجد النبی هم اکنون 7 در دارد. مناره‏های مسجد در توسعه زمان ولید بن عبدالملک بر چهار گوشه مسجد النبی چهار مناره ساخته شد، پس از آن مناره دیگری نیز ساخته شد که مناره اصلی مسجد عبارت بود از: مناره‏های سلیمانیه، مجیدیه که در دو سوی ضلع شمالی قرار داشت و مناره‏های قایتبای و باب السلام که در دو سوی ضلع جنوب شرقی و ضلع غربی مسجد واقع بود. در افزوده‏های جدید مسجد، 6 مناره دیگر ساخته شده و بدین ترتیب مجموع آنها به 10 عدد می‏رسد. قبرستان بقیع: قبرستان بقیع قدیمی‏ترین و شناخته‏ترین قبرستان در اسلام است. آن را «بقیع غرقد» نیز می‏نامند. این قبرستان در ناحیه شرقی مدینه واقع شده است. مزار امام حسن مجتبی(ع)، امام سجاد(ع)، امام محمد باقر(ع) و امام جعفر صادق(ع) و به قولی حضرت زهرا (س) در آن جاست. قبر ابراهیم، رقیه، ام کلثوم و زینب برخی از فرزندان رسول خدا (ص) در آنجاست. فاطمه بنت اسد مادر امیر مؤمنان (ع)، عباس بن عبدالمطلب عموی پیامبر(ص)، زینب فرزند خزیمه، ریحانه، ماریه قبطیه، زینب بنت جحش، ام حبیبه، حفصه، سوده، صفیه، جویریه، عایشه و ام سلمه همسران رسول خد (ص) نیز در آنجا مدفونند. چهره‏های سرشناس دیگری چون: محمد حنفیه، فرزند امیر مؤمنان (ع) برادر آن حضرت، عبداللَّه بن جعفر همسر حضرت زینب ، اسماعیل فرزند امام صادق (ع)، عاتکه، صفیه عمه‏های رسول خدا(ص)  و بسیاری از صحابه و تابعین و علما در بقیع مدفون هستند. مساجد مدینه‏ در مدینه مساجد فراوانی وجود دارد که برخی از آنها عبارتند از:

 

مسجد قبا

قبا دهکده‏ای بوده در دو مایلی مدینه که مقارن هجرت پیامبر (ص) به این شهر، طایفه بنی عمرو بن عوف در آن‏ سکونت داشتند.پیامبر (ص) پس از ورود به مدینه با کمک اصحاب و یارانش اولین مسجد را که به قبا نامگذاری شد در همین مکان ساختند. مساحت تقریبی مسجد و بناهای جانبی مربوط به آن به 13500 متر مربع می‌رسد و به شکل زیبایی ساخته شده است. در این مسجد جای 20000 نمازگزار وجود دارد و 4 مناره با 47 متر طول، دارد

 

مسجد قبلتین

 این مسجد در فاصله 5/3 کیلومتری مسجد النبی (ص) در شمال غربی مدینه قرار دارد و در ماه شعبان، سال دوم از هجرت، هنگامی که پیغمبر(ص)  نماز ظهر را می‏خواندند آیه «فَلَنُوَلِّیَنَّکَ قِبْلَةً تَرْضَاهَ» نازل و آن حضرت برای نماز روی خود را از بیت المقدس به طرف کعبه برگرداندند.در این مسجد، به یاد بود این تغییر، دو محراب به سوی قبله نخستین و قبله دوم ساخته بودند و در نوسازی اخیر آنها را برداشته‏اند. مساحت مسجد در بازسازی سال 1408 قمری به 3920 متر مربع رسید.

 

مسجد جمعه

پس از مسجد قبا، این مسجد از جهت تاریخی دومین مسجد است. پیامبر (صآله پس از حرکت از قبا به طرف مدینه در محله‏ای که خاندان بنی عمرو بن عوف ساکن بودند روز جمعه فرود آمدند و اولین نماز جمعه را در آنجا اقامه کردند سپس جای آن مسجدی ساخته شد. این مسجد در سال 1412 توسط دولت سعودی در مساحت 1630 متر بازسازی شد. مسجد فضیخ‏ این مسجد در انتهای شارع العوالی واقع شده و از مساجد تاریخی و معروف است. فضیخ درخت خرما است و از آنجا که در محل این مسجد درخت خرما بوده به این اسم نامیده شده است، نام دیگر آن مسجد رد شمس می‏باشد. این مسجد اخیراً تخریب گردیده و احتمال دارد بنای جدیدی در آن احداث گردد.

 

مسجد فتح‏

 این مسجد در شمال غربی مدینه در دامنه کوه سلع بر بلندی قرار دارد. در این مکان بود که رسول خدا (ص) در جنگ خندق از خداوند طلب فتح و پیروزی کرد و خداوند دعای آن حضرت را مستجاب نمود و مشرکان شکست خوردند.پس از آن روی این تپه مسجد فتح را بنا نهادند. بنای فعلی مسجد فتح که مربوط به سال 1270 قمری است حدود 24 متر مربع و ارتفاع آن 5/4 متر می‏باشد.

 

مسجد علی (ع)

‏ این مسجد در جنوب مسجد فتح و مشرف بر وادی بطحان است. در مدت محاصره شهر مدینه در جنگ احزاب امیر المؤمنین (ع) در آن به عبادت می‏پرداخته است.در نزدیکی این مسجد، مسجد دیگری است که به نام مسجد فاطمه (س) معروف است و همراه با مساجد فتح، سلمان، ابوبکر، عمر و مسجد قبلتین به نام مساجد سبعه معروف‏اند.

   

مسجد شجره‏

این مسجد در فاصله یک فرسنگ و نیم از مدینه قرار داشته که اکنون با گسترش شهر، این مسافت کمتر شده است.چون درختی در کنار مسجد بوده، این مسجد به نام «شجره» معروف گردیده است. اهمیت این مسجد بیشتر در آن است که رسول خدا (ص) در عمره حدیبیه، عمرة القضاء و در حجة الوداع، در آنجا محرم شد. حاجیان ایرانی که پیش از اعمال عمره به مدینه می‏روند، در مسجد شجره احرام می‏بندند. این مسجد در سال‏های پیش بسیار محقر و خالی از نظافت بود.

   

مسجد مباهله

مسجدی را که به نام «مسجد مباهله» نشان می‏دهند، نماینده رویدادی تاریخی و بزرگ است.مباهله در لغت بر یکدیگر نفرین و لعنت کردن است. در سال دهم هجرت گروهی از ترسایان نجران‏ (ناحیه‏ای در یمن در جنوب عربستان) نزد حضرت رسول (ص) آمدند و درباره عیسی (ع) با او گفتگو کردند. رسول خدا (ص) فرمود: عیسی بنده خدا و کلمه او بود که آن را بر مریم القا فرمود. گفتند چگونه ممکن است انسانی بی‌پدر به دنیا آید؟ قرآن در این باره نازل شد که مَثَل عیسی، مثل آدم است. چون گفتگو دراز گردید رسول خدا (ص) به حکم خدا فرمود: ما و شما پسران، زنانمان و خودمان مباهله می‏کنیم تا دروغگویان مشمول لعنت الهی گردند. در آن روز که بیست و چهارم و به قولی بیست و یکم ذوالحجه بود، رسول خدا با علی مرتضی و فاطمه زهرا و حسن و حسین علیهم السلام برای مباهله بیرون شدند. ترسایان چون شکوه و جلال آن بزرگواران را دیدند، ترسیدند و از مباهله چشم پوشیدند و با رسول خدا (ص) مصالحه کردند و جزیه پذیرفتند.

در صورت نیاز به مشاوره یا تبلیغات درباره موضوع فوق از طریق تلفن ثابت با شماره  02170705154 تماس بگیرید

معرفی نویسنده:

محتوا و مقالات پروفایل عمومی آسمونی توسط جمعی از همکاران دپارتمان های مختلف آسمونی نگارش و ویراستاری می شود، و بیشتر حول و محور موضوعات عمومی و روزانه می باشد

ثبت نظر درباره «مسجد النبی (ص)»

دیدگاه خود را در کادر زیر بنویسید

4 + 6 = ?