کد مطلب: 60563 درج نظر
زمان مطالعه: 3 دقیقه
نگاهی به کتاب خنیاگران و بردگان

نگاهی به کتاب خنیاگران و بردگان

کتاب خنیاگران و بردگان داستان برده هایی را روایت می کند که در شکل گیری موسیقی هرمزگان نقش بسزایی داشته اند
زمان مطالعه: 3 دقیقه

جمعه 14 ابان 1400
نویسنده: لاله عالم

كتاب خنياگران و بردگان در قالب يك رمان به وضعيت برده هايى اشاره مى كند كه در قرون گذشته در منطقه هرمزگان زندگى مى كردند، انها توسط برده فروشان از افريقاى شرقى، سومالى و ... به سواحل خليج فارس اورده شده بودند و به عنوان كنيز، نوكر و ... در خانه و مزارع به كار گرفته مي شدند.اين بردگان ، در شكل گيرى موسيقى و حركات موزون خطه هرمزگان نقش دارند، در حقيقت غم ها و شادى هايشان را با موسيقى نشان مى دادند.

به بردگان و كنيزان ظلم مى شده و گاها از حيوان هم با انها بدتر رفتار مى شده. انها صاحب هيچ چيز نبودند، حق و حقوقي نداشتند، حتى حق انتخاب همسر و سرنوشت خود را و مي بايست تن به سرنوشتى مي دادند كه صاحبانشان برايشان تعيين مي كردند كتاب خنياگران و بردگان را اگر با دقت بخوانيم و ماوراى يك داستان به ان بنگريم و لحظه اى خود را به جاى "فاتك " و "رقيه" قهرمانان اصلى ان بگذاريم، شايد بتوانيم از انسوى قرن ها، كمى زجر و درد بردگان را حس كنيم و با انها همدردى كنيم، همچنين در دل لعن و نفرين بفرستيم بر كسانى كه با انسان ها فقط به واسطه رنگ و نژاد ظلم كردند و هر روز با كنيزكان در بند خود به بدى و تحقير رفتار كردند.

گرچه برده و برده دارى ديگر به شكل سابق وجود ندارد ولى اشكال نوين ان را مي توان در برخى جوامع ديد.هر زمان كه فردى با زير دست خود بد رفتاري كند، خواه صاحب شركت، كارخانه يا اقا و خانم خانه بسان همان "بيرم" مى شود كه در كتاب شرحش امد.

بگذريم، كتاب خنياگران و بردگان با داستان "رقيه " ، دختركى شروع مي شود كه به همراه مادرش "فاتك" در خانه اربابى زندگى مى كنند، نويسنده گه گاه از داستان خارج مي شود و به ريشه بردگى در جنوب ايران اشاره مى كند،به عنوان مثال در صفحه 10 كتاب نوشته شده كه بردگان سياه يا همان ربوده شدگي از قاره سياه توسط كشتي ها همراه با چوب هاى چندل كه در سقف خانه ها به كار برده مى شد و بوزينه ها به بندر اورده مي شدند و مى فروختند تا سود ببرند و از ازدواج غلامان و كنيزان نسل سياهان بنادر شكل گرفت.انان يا به بيگاري در باغ ها گرفته مى شدند يا در منازل و .. و چون پول ناچيزى كه به انها پرداخت مى شد كفاف زندگيشان را نمى داد گاه به پرورش مرغ و خروس و گاه به صنايع دستى چون كوزه گرى و قليان و جهله و كربه و ... مى پرداختند.

همچنين در صفحه12 كتاب امده است اين سياهان خريده شده مسافر با خود ارمغان هايى هم از سرزمينشان اورده اند كه تحولى زيبا و دلنشين در هر كجا كه به اسارت رفته اند، ايجاد كرده اند كه سرامد همه انها موسيقى ريتميك و شادى افرين است.همچنين نويسنده در خلال داستان و به صورت شرح يك خرده داستان درميان داستان اصلي به مراسم زار جنوب ايران اشاره مى كند و شرح مبسوطى از ان براى خوانندگان ارائه مى كند، كه ممكن است براى خيلي ها جالب باشد.

نويسنده قبل تر اشاره كرده است كه ريشه هاى مراسم زار متعلق به سياهان است كه از افريقا با خود اورده اند.همچنين در اين كتاب خواننده به كلمات و واژه هايي رايج در خطه هرمزگان اشنا مى شود كه در پاورقي به معانى انها اشاره شده است به عنوان مثال«کسر»، که نوعی دهل است و از دو طرف نواخته می شود و بر دوش می اندازند یا « تومچی»که نوعی نان نازک بوده و در منزل تهیه می کردند و به آن « ریخته» هم می گویند.علاوه بر داستان اصلی که تا اخر خواننده را با خود همراه می کند، کتاب خنیاگران و بردگان دارای خرده داستان های دیگر نیز هست؛ داستان گلنار و یحیی، داستان بهرام و حسنی و....البته کتاب دارای نقطه ضعف هایی هم هست به عنوان مثال برخی صحبت هایی که از زبان گلنار به عنوان یک دختر چشم و گوش بسته روستایی می شنویم یا حرف های رقیه و.. با ویژگی های آنها سنخیت ندارد و بر باور پذیری داستان ها تاثیر دارد.به عنوان مثال توجه شما را به این صحبت های گلنار جلب می کنم : "مهذا اگر شما بزرگانم پيشنهادي داريد كه مفيد به حال من است به گوش جان مى شنوم، و بدان عمل مى كنم و اگر دلايل سرورانم از روى تعصب و قيد و بند بعضى عادات رفتارى ناهنجار حاكم بر جامعه ما باشد ، ان وقت با عرض پوزش بايد بگويم به هيچ وجه نصايح شما را در اين خصوص قبول نمى كنم." اين صحبت ها را نمي توان از دهان دختري كم سن وسال و درس نخوانده ، انهم در دو سه قرن پيش و دوران قبل يا همزمان با برده دارى پذيرفت.

بهرحال كتاب خنياگران و بردگان انقدر و يژگى هاى جالب و جذابى دارد كه بتوان از اين نقاط ضعف چشم پوشي كرد. اين كتاب مى تواند هم براى قشر كتابخوان حرفه اى جالب باشد و هم كسانى كه از مطالعه قصد سرگرمي و پركردن اوقات فراغت خود هستند. كتاب خنياگران و بردگان توسط احمد دانشمند نوشته شده و توسط انتشارات نسيم بادگير به بازار امده است.چاپ نخست اين كتاب تابستان 1400 بوده است.

معرفی نویسنده:

عضو انجمن منتقدان و نويسندگان سينماى ايران (بازرس على البدل)
تحصيلات: كارشناس ارشد روزنامه نگارى
سمت ها: مدير مسئول نشريه پرونده تاتر، مشاور سردبير ماهنامه شهر سالم.،دبير سرويس فرهنگي روزنامه عصر ازادگان سرى اول مسئول صفحه فرهنگستان(حيات نو)، مدير تحريريه هاى دو نشريه فيلم و سينما و جشنواره. مسئول بخش چهره ها و اهالي سينما(دنياى تصوير) ، مسئول ستون گپ و گفت (آسيا)

ثبت نظر درباره «نگاهی به کتاب خنیاگران و بردگان»

دیدگاه خود را در کادر زیر بنویسید

8 - 2 = ?