کد مطلب:  62938 
درج نظر
درج نظر
زمان مطالعه: 3 دقیقه
نسخه ترمیم شده اجاره نشین ها

نسخه ترمیم شده اجاره نشین ها

اجاره نشین ها ساخته داریوش مهرجویی از فیلم های برتر تاریخ سینمای ایران است.
زمان مطالعه: 3 دقیقه

چکاوک شیرازی شنبه 21 اسفند 1401

چند شب پیش نسخه ی ترمیم شده ی فیلم "اجاره نشین ها" ساخته ی داریوش مهرجویی را دانلود کرده و دیدم.
در مستندی ساخته ی «محمد تهامی نژاد» پرده خوانی زمانی که پرده را برای شروع اجرایش باز می کند، اولین دعایش این است که به قطحی سینما دچار نشی.
این مقدمه برای آن بود که بگویم بعد از دیدن فیلم اجاره نشین ها و مقایسه ی آن با ساخته های امروزی، مفهوم قحطی سینما تا مغز استخوان نفوذ می کند و می شود با گوشت و پوست آن را لمس و درک کرد.
من چهار ساله بودم که این فیلم اکران شد، اما به خاطر دارم که بعد از آن هر بار که نسخه ی سانسور شده اش را عصرهای جمعه از تلویزیون پخش می کردند، خانواده با چه اشتیاقی به تماشایش می نشستند.

فیلم داستان مباشر خانواده ای است که ورثه ی آن در کشور دیگر بر اثر تصادف دو قطار کشته شده اند. حال مباشر و مستاجران بر اثر وسوسه ی مشاوران املاک که به نفع خود آتش بین آن ها را تیزتر می کنند، به جان هم افتاده اند.

فیلمی کمدی که داستان دارد. همه چیز در خدمت فیلم است. هیچ صحنه یا دیالوگ اضافه ای ندارد. فیلمی‌ که در موقعیت های مختلف خنده ی فراوانی از مخاطب می گیرد و در عین حال ذات انسان ها را در مقابل مال دنیا به خوبی نمایش می دهد.
«عباس آقا سوپر گوشت» مباشر خانه مدام در نبرد بین حرص برای مال دنیا و وجدانش قرار می گیرد. مادر او مانند فرشته ای روی شانه اش مدام به او نهیب می زند که از راه راست خارج نشود و در مقابل او مشاور املاکی قرار دارد که مانند شیطان مدام او را وسوسه می کند.
این شیطان بودن او در نماهایی که وارد خانه می شود کاملا به تصویر کشیده شده است. نماهایی در تاریکی و از پایین به بالا به طوری که سایه ی پر ابهتش تمام و کمال روی ساختمان می افتد.
«عباس آقا» در عین حال با مستاجرانی درگیر است که در آپارتمان هایشان با خرابی های فراوانی دست به گریبانند و هر کدام ساز خودشان را می زنند. آن ها نه تنها با «عباس آقا» به مشکل خورده اند بلکه گاهی با یکدیگر دچار مشکل می شوند. و این اختلاف ها باعث به وجود آمدن موقعیت های خنده دار می شود.
یادم می آید که در آن سال ها چیزی به اسم روف گاردن در ایران وجود نداشت و تماشای روف گاردنی که یکی از مستاجران (حسین سرشار) برای خود جلوی آپارتمانش‌ که روی پشت بام ساختمان بود مضحک می نمایاند و به خنده گرفتن از مخاطب کمک می کرد ولی پس از سال ها و تغییرات و تحولاتی که در سبک زندگیمان به وجود آمده است، این بار، دیدن این روف گاردن نه تنها مضحک نبود بلکه به نظر می آمد چقدر به جذابیت ساختمان افزوده است.
اما نکته ی بسیار جذابی که به آن پی بردم دکور و آکسسواری بود که در آپارتمان ها استفاده کرده بودند و آن دکوری است که امروز در مجله های معتبر طراحی دنیا به چشم می خورد به طوری که به نظر می آید این فیلم امروز ساخته شده است و در تونل زمان به گذشته برده شده است.

عزت اله انتظامی، رضا رویگری و فردوس کاویانی، بازیگران فیلم اجاره نشین ها
عزت اله انتظامی، رضا رویگری و فردوس کاویانی، بازیگران فیلم اجاره نشین ها

شوخی های خوشمزه ی در دیالوگ ها وجود دارد که بسیار لذت بخش است مثلا نام فامیل صاحب ملک که «رام دامدار» بود و هنگامی که از دهان شخصیت ها عنوان می شد چیزی شبیه رامبراند، شنیده می شد. که بعد از هر بار شنیدنش در دل به این همه نکته بینی آفرین می گفتم.

معلوم نیست برای ساخت فیلم چقدر زحمت کشیده شده است؛ آن سکانس های سخت اما درجه یک از جمله سکانسی که مخزن آب روی ساختمان خراب می شود و آب در راه پله راه می افتد و مانند سیل اعضای ساختمان را به بیرون می راند. این سکانسی سراسر کمدی اما در آوردن آن واقعا سخت است.
حیف که ما به قحطی سینما دچار شده ایم و دیگر خبری از ایجاد این همه هیجان که محتاج کار سخت است، خبری نیست. همه ی فیلم ها در محیطی بسته، خانه، ویلا، باغ،... ساخته می شود که نیازی به جا به جایی عوامل نیست و سر و تهش در همان خانه هم می آید. البته که گاهی خود فیلم نامه چنین چیزی را می طلبد اما وقتی حجم زیادی از چنین فیلم هایی تولید می شود، دیگر نمی تواند صرفا مربوط به ملاحظات فیلم نامه ای باشد.
چند وقت پیش جشنی به مناسبت پنجاهمین سالگرد فیلم پدرخوانده با حضور عواملش برگزار شده بود‌. کاش برای چنین فیلم های ماندگاری مانند اجاره نشین ها، چنین مراسمی برگزار می شد که حداقل یادمان بماند چه قابلیت هایی در ساخت و تولید فیلم داشتیم.

نقش آفرینی فوق العاده اکبر عبدی در فیلم اجاره نشین ها
نقش آفرینی فوق العاده اکبر عبدی در فیلم اجاره نشین ها
زنده یاد حمیده خیر آبادی و عزت اله انتظامی در فیلم اجاره نشین ها
زنده یاد حمیده خیر آبادی و عزت اله انتظامی در فیلم اجاره نشین ها
پوستر فیلم اجاره نشین ها
پوستر فیلم اجاره نشین ها
نظر خود را درباره «نسخه ترمیم شده اجاره نشین ها» در کادر زیر بنویسید :
2 + 8 = ?
لطفا شرایط و ضوابط استفاده از سایت آسمونی را مطالعه نمایید